Að brengla sjálfa þrenninguna

Líklega þættu það tíðindi til næsta bæjar, sem gætu jafnvel valdið kirkjuklofningi, leitt til styrjaldar og aðskilnaðar þjóða og menningaheilda, ef menn létu sér detta í huga að brengla sjálfa þrennninguna, Heilaga þrenningu.
 
Hvað er ég að fara með þessum inngangi? Lítum nánar á málið. Já, MÁLIÐ sjálft.
 
Eitt þekktasta ávarp úr starfi okkar presta er þetta:  
 
“Í nafni Guðs, föður og sonar og heilags anda.”
 
Þetta lætur ekki mikið yfir sér og er sakleysislegt lítur einfalt út á bók en vandinn vaknar þegar mæla skal fram þessi orð. Allt of margir kollega minna, brengla nefnilega þrenninguna með röngum framburði.

Continue reading

Posted in Hugvekjur, Menning og listir, Pistlar, Trúmál, Urban Sketchers, Urban Sketches | 1 Comment

Syrpa af vatnslitaskissum – Watercolor sketches

English below:

Birti hér syrpu af vatnslitamyndum sem ég hef skissað og litað þennan fyrri part sumars 2020.

Some watercolor sketches done early sunmer 2020 in Iceland.

Grótta lighthouse at Seltjarnarnes/Reykajvik, Iceland

Dinner at ROK restaurant Reykjavik

Things on a shelve

The Knoll or Mound, an artwork by Ólöf Nordal at Reykjavik harbor.

Discussing lifes issues during Covid-19

An old fishing vessel at Reykjavik habor

Som utensils and flowers in the kitchen

Seltjarnarnes Church, Church of Iceland Lutheran, view from west

Utensils for toasting, making tea and coffee

Discussing life

At a coffee house, people across the room

Brushes

Seltjarnarnes Church, Church of Icleand Lutheran, view from east

A fishing hut for drying fish. An Icelandic delicatessen which might be called fish jerky

A sculpture outside the Pearl (Perlan) Reykjavík

Kötlufjall, Mount Katla, Eyjafjördur, Iceland in the spring. The snow is slowly melting

Kirstófers hús, The Christoffers House, Hrísey, Iceland

Drawing with the help of Lára, 5 1/2 years old

The writers house, Bjarg (Cliff), Hrísey, Iceland

Relaxing and reading in Christoffers House

Finding food for breakfast

Three bishops!

Taking care of the annual inspection of cars for the author Hallgrímur Helgason in Hrísey

Men standing and chatting. They are the same the world around

Preparing lamb chops for dinner

The next hous west of Chirstoffers House, Hrísey, Iceland

Memorabilia from a concert with the Icelandic Symphony Orchestra with pianist Olga Kern and conductor Bjarni Frímann Bjarnason performing russian music by Rachmaninoff and Stravinsky. Fantastic evening!

Planning the activites of the day at Hrísey Island, north Iceland

The Head (Höfði) and the village Grenivik, Eyjafjordur, North Icleland

The Reverend Magnús Gamalíel Gunnarsson, at a church service at Hrísey Church at the Fishermen’s Day, held first Sunday in June around Iceland

Next house east of Christoffers House, named Stekkkjarnef, Hrísey Island

View from the harbor in Hrísey Island

At the Reykjavik Cathedral Sunday June 21, 2020 the reverend, Sveinn Valgeirsson in the pulpit

A small shed by the side of the cycling road in Fossvogur Reykjavik

Nes Church, Reykjavik, Church of Iceland, Lurtheran wher I served as a vicar for 15 years. The Rev. Skúli Sigurður Ólafsson leading the service

Some parishioners at Nes Church, Reykjavík

A curry dish at Krua Thai restaurand Skólavördustigur, Reykjavik.

A submarine at Reykjavik Harbor and some NATO ships

The Höfdi House in Reykjavik where US president Regan and Russian priminister Gorbachev met in 1987 for an important summit and a milestone leading to the meltdown of the cold wa

Center of Reykjavik, The Cathedral and statue of Jon Sigurdsson. The verse was written by the artist: Starir Jón af stallsins toppi, strekkur ei bros. Sjálfur finn ég á eigin kroppi, að þingið er tros

My first voyage on my new kayak, Hobie Outback, in Grafarvogur, Icelan, July 7, 2020.

Grandfather Bardur with Gulla (Goldie) at the photograpers studio in the 1940’s

YUZU hamburgers, Hverfisgata, Reykjavik, the gest in town and probably also in the universe

Posted in Myndblogg, Uncategorized, Urban Sketchers, Urban Sketches | Leave a comment

Camera Lucida: Easy solution to use with the app

I took a banana box and cut a door through the long side. On the top is an opening for the iPad and you can use a ruler to lay across the opening if you have to balance a smaller iPad or iPhone.

The box is big so you have good room for your paper A4 or A3.

It is also easy to cast a light through the top or through openings at the edges or short sites.

Good luck!

Posted in Pistlar, Skissublogg, Urban Sketchers, Urban Sketches | Leave a comment

Skoðanaleysi og pólitík

Þekkir þú einhvern sem hefur engar skoðanir? Þekkir þú einhvern sem ekki er pólitískur?

Hvað merkir orðið pólitík? Hvaðan er það komið? Orðið kemur úr grísku. Orðið er polis sem merkir borg og pólitík er þá það sem varðar borgarana, fólkið, velferð þess og kjör.

Ef einhver er ekki pólitískur, þ.e. lætur sig engu varða almannahag, hefur engar skoðanir á því hvernig lífinu skal lifað og hvernig skilgreina ber “líf með reisn” og hvernig styðja ber allt gott sem stefnir lífinu til þess sem við köllum mannsæmandi líf, þá er hann í raun einhverskonar dauðyfli sem í orðabók er skilgreint með orðunum: hræ, letiblóð, rola, skussi.

Þorvaldur Gylfason, prófessor í hagfræði við HÍ, var talinn of pólitískur til að gegna ritstjórastarfi hagfræðitímarits í norrænu samstarfi, dæmdur fyrir skoðanir sínar af fjármálaráðherra, Bjarna Benediktssyni.

Háskólaprófessorar geta að mínu viti ekki verið ópólitískir, geta ekki verið skoðanalausir um málefni þess samfélags sem þeir lifa og hrærast í, en þeir geta vissulega verið óflokksbundnir.

Ég hef mínar pólitísku hugmyndir um lífið og tilveruna og þær eru mótaðar af kristinn trú, af Jesú Kristi og þeirri hefð sem hann spratt úr. Ég er fv. sóknarprestur með skoðanir sem kristinn maður og þær læt ég í ljósi og túlka út frá kristinni kenningu og guðfræði og hugmyndum kristninnar um réttlæti. Ég ólst upp á heimili foreldra sem kusu Sjálfstæðisflokkinn á dögum kalda stríðsins en voru þó farin að efast á efri árum sínum um heilindi flokksins eftir að hann varð fyrir því sem ég kalla erfðabreytingu, gerðist erfðavilltur eftir gervifrjóvgun með erfðavísum úr öfgafullri nýfrjálshyggju.

Ég var sjálfur hallur undir skoðanir flokksins fyrir þetta tímabil enda ekki um margt að velja á tímum kulnunar milli austurs og vesturs.

En svo þroskast maður og breytist og kemst að því að það er í raun ómögulegt fyrir kristinn mann að vera langt til hægri eða vinstri. Ég vil frelsi í viðskiptum en frelsi með ábyrgð því taumlaust frelsi er bara bjálfagangur. Og ég vil samhjálp og félagslega ábyrgð samfélagsins því við verðum að hafa í heiðri vísustu gildi veraldar: “Allt sem þér viljið að aðrir menn geri yður það skuluðu þér og þeim gera.” Þessi hugsun Jesú hvetur til aðgerða, hún er próaktíf. Gullna reglan finnst líka innan annarra trúarbragða en þar er hún hlutlaus eða passíf: Allt sem þér viljið ekki að aðrir geri yður, skuluð þér ekki gera. Mikill munur er á þessum tveimur útgáfum því Kristur hafnar aðgerðarleysi eða hlutleysi.

Manstu þegar nýfrjálshyggjan tók völdin og klúðraði öllu? Ég sagði ítrekað í ræðu og riti fyrir Hrun að það kynni ekki góðri lukku að stýra að gefa markaðinn frjálsan og hafa eftirlitið veikt. Meðan markaðurinn varð eins og óður unglingur á tryllitæki, var eftirlitskerfið eins og ungabarn í bleyju, reglurnar fáar og enginn til að stöðva skrímslið. Og því fór sem fór. Reyndar skrifaði ég smásöguna Íslensk fjallasala h.f. í janúar 1989 sem birtist í Lesbók Morgunblaðsins 12. apríl sama ár. Hún fjallaði um sölu Esjunnar sem sökk síðan og Ísland tapað öllum sínum fjármunum og virðingu. Hún var rituð 9 árum fyrir Hrun og rættist því miður en Esjan er þó enn á sínum stað.

Höfundur á enn til eintök af bókinni ef lesendur hafa áhuga

Ég hef mínar pólitísku skoðanir og er alls ekki skoðanalaus maður enda eru slíkir dauðyfli í mínum augum og svo djúpt tók Dante Aligheri, í árinni, höfundur hins stórbrotna kvæðis, Guðdómleg gleðileikurinn, að skoðanalausir mönnum væri ætlaður alveg sérstakur staður dýpst í helvíti.

Prófessor Svanur Kristjánsson, stjórnmálafræðingur, vinur minn og sveitungi, benti mér á þessa meintu skoðun Dantes. Ég hef lesið verkið á íslensku og leitað logandi ljósi að tilvitnun í Dante um dauðyflin umræddu en ekki fundið. Í orðræðu um hið sama hafa ekki lakari menn en forsetarnir, John F. Kennedy, Theodor Roosevelt, prestarnir séra John A. Hutton og dr. Martin Luther King jr. og fleiri sagt Dante hafa talað um slíka af lítilli hrifningu svo ekki sé nú dýpra í árinni tekið.

Ég hef ekki enn fundið tilvitnun stórskáldsins en mun leggja það á mig að lesa hana aftur upp á 500 síður plús til að geta staðsett slíka lufsur í þrískiptri handanveru Dantes enda þótt ég deili ekki kaþólskum miðaldahugmyndum hans um Hreinsunareldinn, Helvíti og Paradís. Hins vegar er ég ekki fjarri þeirri skoðun að þessi þrískipting sé ekki tópológisk, þ.e. staðfræðileg, heldur sálræn og geti því átt sér “stað” í sálarlífi allra manna, fyrr og nú.

Dante lauk sínu stórbrotna verki rétt fyrir dauða sinn árið 1321. Verkið er talið vera ein helsta perla ítalskra bókmennta. Verkið þýddi Erlingur E. Halldórsson á íslensku og kom það út á vegum Máls og menningar árið 2010.

Dante var uppi á tíma ekki fjarri Snorra Sturlusyni og höfundi Njálu og fleiri öndvegis höfunda okkar. Merkilegt er til þess að hugsa að þessir kristnu höfundar sem tamið höfðu sér hina kristnu sagna- og ritunarhefði skyldu koma saman slíkum meistaraverkum sem enn vekja undrun og aðdáun um 800 árum eftir ritun verkanna. Þeir áttu sumt sameignlegt og annað ekki en skoðanaleysinu deildu þeir ekki.

[EN VITI MENN! SÚ VÖKULA KONA, AUÐUR STYRKÁRSDÓTTIR, BENTI MÉR Á EFTIRLÝSTA TILVITNUN Í VERK DANTES, SEM ÉG HEF NÚ SETT INN NEÐANMÁLS.]

Hver vill skoðanalausan þingmann, ráðherra, forseta? Hver vill skoðanalausan prófessor, rithöfund, prest?

Til er fólk sem heldur að það eigi sér hlutlausan lífsgrundvöll. Ég vil sérstaklega beina orðum mínum til þeirra sem halda slíkt og segja: Hlutlaus lífsgrundvöllur eða lífsskoðun er ekki til fremur en ferkantaður hringur eða hringlaga ferningur. Slíkt er staðleysa, oxymoron, og telst til refhvarfa í retorikk eða mælskulist.

Nú er svo komið á Íslandi að kristinn prestur má t.d. ekki heimsækja skóla til að tala og fræða um sinn lífsgrundvöll en það mega margir aðrir gera og prédika sinn lífsgrundvöll eða túlkun á eigin lífi og aðstæðum. Sumt skólafólk virðist vaða í oxymoron-villu og gerir sér ekki grein fyrir því að allir hafa lífsskoðanir.

Fjölmiðlar vilja helst ekki tala við presta nema fréttamenn hafi þefað upp eitthvað misjafnt í einhverjum söfnuði eða Þjóðkirkjunni og á sumum fréttastofum sumra fjölmiðla hafa komið sér fyrir menn sem stunda beinar árásir á ÞK og komu sér fyrir í því augnamið einu að geta skaðað ímynd Þjóðkirkjunnar. Og þá spyr ég: Hvar er ritstjórnarstefna og gildagrunnur viðkomandi fjölmiðils?

Hvaða skoðanir á að banna í skólum, fjölmiðlum og í hinu opinbera rými – og hverjar á að leyfa?

Svarið er einfalt: Leyfum fölbreytileikanum að blómstra.

En snúum okkur að lokum aftur að Þorvaldi Gylfasyni og Bjarna Benediktssyni. Sterkasti leikur sitjandi fjármálaráðherra hefði verið að fagna skipan Þorvaldar í ritsjórastöðu hins norræna tímarits um hagfræði og leyfa síðan skoðunum að takast þar á á akademískan og pólitískan hátt, því hvorugt verðu aðskilið frá hinu. Þá hefði ráðherran getað sannað sig vitran og stóran – þannig eiga valdamenn einmitt að reyna að lifa – en Bjarni situr nú uppi með að vera talinn margfalt minni en hingað til.

P.S. Vinkona mín, Auður Styrkársdóttir, sendi mér tilvitnun í Dante eftir að ég hafði birt greinina og ég læt hana fylgja hér ásamt skýringum hennar:

Takk fyrir þessa mjög svo góðu grein. – Ég vil benda þér á staðinn þar sem Dante lýsir skoðun sinni á skoðanalausum. Það er í 3. kvæði og ég læt hér fylgja þýðingu Hjalta Snæs Ægissonar, bókmenntafræðikennara við H.Í. sem birtist í kennslubókinni: Sýnisbók heimsbókmennta (algjört grundvallarrit öllum sem unna bókmenntum, og það græt ég að hafa ekki kynnst því fyrr!). Ég hef ekki þýðingu Erlings við höndina . . .

Höfuð mitt var þjakað af hryllingi og ég / sagði: „Meistari, hvað er þetta sem ég heyri? / Og hvaða fólk er þetta sem virðist yfirbugað af þjáningu?“ / Hann sagði við mig: „Þessi eymdarskapur / er hlutskipti þeirra dapurlegu sála / sem lifðu án lasta og dyggða. / Þeim er blandað saman við kveifakór / englanna sem hvorki gerðu uppreisn / né voru trúir Guði, heldur stóðu afskiptalausir.“

Þeirra sem ekki taka afstöðu, þeirra sem lifa án lasta og án dyggða, þeirra sem eru huglausir, bíður eiginlega verra hlutskipti en allra annarra; þeir komast ekki einu sinni inn í Víti!: „Himinninn brottvísar þeim svo hann spillist ekki, / né tekur djúp helvítis við þeim / því þeir eru ekki samboðnir hinum fordæmdu.“

Posted in Uncategorized | Leave a comment

Leitin að huglausa hagfræðingnum

Nú stendur yfir leitin að huglausa hagfræðingnum.

Stólvermir valdsins sem nú situr í fjármálaráðuneytinu vildi ekki mann í stöðu ritstjóra norræns tímarits, mann sem logar af hita og ástríðu fyrir réttlæti og sanngirni. Nei, ekki mann með áhuga eða heitar skoðanir sem brennur fyrir alþýðu þessa lands og heims, nei, ekki mann sem hefur andmælt ríkisstjórnum liðinna ára, látnum ríkisstjórnum, duglausum og án allrar döngunar þegar kemur að raunverulegu réttlæti og jöfnun lífskjara í landinu.

Nei, ekki hann! Alls ekki hann! Segir ráðherrann með roða í vöngum og velgju í hálsi. Hann sagði reyndar ekki: Ojbarasta! en kann akkúrat að hafa haft það orð í huga.

Útgerðin og allir hennar miskunnsömu samherjar (ojbarasta) veit að hún á urmul af seyðum í þessu landi, litlum bröndum, sem hún leyfir að ráða á yfirborðinu, með því að fóðra þau með gjöfum. Þessi seyði eru menn, karlar og konur, sem eru svo lítil að þau eru í raun miklu minni en lítil.

Hjálparsveitir landsins hafa ekki enn verið kallaðar út til leitar enda gerist þess ekki þörf því hug- og skoðanalausir hagfræðingar finnast í ráðnuneytum, í æðri menntastofnunum og víðar. En þeir eru í felum, þeir skýla sér á bak við skoðanaleysið og þess vegna eru þeir ekki og verða aldrei eftirsóttir fyrirlesar, hvorki í fjarlægum né nálægum löndum og enginn biður um þá í ritstjórastól virts tímarits.

Ég hlakka til að sjá hvaða síli ráðherran lyftir upp úr fiskabúri ráðuneytisins og fá að sjá í fréttunum þegar hann tekur um sporðinn með fingrum tveim, og sýnir sílið sem spriklar eins og allt nýfætt og óþroskað gerir. En sílið mun ekki lifa lengi, það breytist nefnilega í fisk á þurru landi, það mun deyja því það endist ekki fyrir utan búrið, ekki á göngunum eða í kaffistofunni, ekki á fundum og ráðstefnum, meira að segja ekki þótt dagpeningar séu í boði, ekki utan verndar og öryggis hinnar opinberu stöðu í háborg hugleysisins, þar sem hugmyndafræði réttlætisins hefur ekki enn fengið að blása um súrefnissnauða gangana.

Posted in Myndblogg, Stjórnmál | Tagged , , , , | Leave a comment

Fas fjármálaráðherra og valdbeiting gegn Þorvaldi Gylfasyni

Bjarni Benediktsson er vænn maður, sagði kona nokkur, sem þekkir til fjölskyldu hans, og bætti því við að hann væri svo vel upp alinn.

Ég efa ekki orð hennar enda játar hann að hafa lagt stein í götu Þorvaldar Gylfasonar en segist ekki hafa gert það vegna pólitískra skoðana fræðimannsins en samt gert það vegna þeirra – eða þannig! Hann bara vildi ekki Þorvald í stöðuna og beitti því neitunarvaldi sínu, eins og hann orðaði það. En voru það ekki afskipti? Er hægt að skilja það með öðrum hætti?

Í viðtali í Sjónavarpinu kom greinilega fram að rökin voru engin nema þau að Þorvaldur hefur oft gagnrýnt stjórnvöld á liðnum árum. Er þá ekki brýn ástæða fyrir valdakarla og kerlingar að skoða ögn þá gagnrýni?

Í augum okkar margra sem sáum Bjarna á skjánum hjá Rúv og heyrðum hann tala blasti það við að afstaða hans er byggð á óvild í garð fræðimannsins. Svo kom hann að skoðunum Þorvaldar og þá blasti sannleikurinn um Bjarna Benediktsdon við alþjóð. Þorvaldur hefur nefnilega óheppilegar skoðanir. Þannig hugsa einmitt hættulegir og spilltir stjórnmálamenn.

En vel upp alinn maður segir auðvitað sannleikann og neitar því ekki að hafa misbeitt valdi sínu. Hann viðurkennir ofbeldið í eigin hegðun, að hafa lagt stein í götu virts fræðimanns, sem er skeleggur baráttumaður fyrir réttlátu þjóðfélagi og kemur því oft við kaun valdamanna í landinu.

Fréttamaðurinn, Sigríður Dögg Auðunsdóttir, var föst fyrir og lét Bjarna ekki komast upp með mótsagnir eða moðreyk. Þá setti hann ofan í við hana til að minna á hver væri handhafi valdsins. Bjarni sagðist ráða og mega ráða.

Hann hefur því í raun viðurkennt misbeitingu valds en með örlitlum roða í vöngum sem gaf kannski til kynna vott af óróa í samviskunni. Hann kannaðist við eigin ákvarðanir sem eru að margra áliti valdbeiting sem að minnsta kosti í augum sumra manna er í ætti við fasisma.

Já, verður það ekki að teljast sjaldgæf kurteisi og virðing við íslenskan almenning?

Við erum bara ekki vön slíkri eðal framkomu.

– – –

Myndirnar fann ég á vefnum og birti hér með þakklæti til þeirra er smelltu af.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Leave a comment

Fresh Watercolor Sketches from Eyjafjördur North Iceland

The mountain top of Kötlufell peaks through the cold winter clouds that cut the mountain in two. The sea is deep bluish/green. The ferry Sævar heads for Hrisey, Brushwood Island, North Iceland.
The house next door on Hrisey – Brushwood Island, North Iceland

A view from Hrisey – Brushwood Island, North Iceland. Höfdi – The Cape – is seen with snowy mountains in the background. Grenivik, a small town, rests under the mountain north of the Cape. The sea on a chilly June day (about 5 degrees Celcius) has a beautiful bluish/green color.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | Leave a comment

Nes church Norway, Calendar for June 2020- Watercolor Illustration

My watercolor sketches for the June calendar supporting repair of the church organ. This is the second year the Nes parish, Church of Norway (Lutheran), published a calendar with my works.

Clockwise from top:
Sun and sand, Alicante, Spain
Jonas drilling down fundament for the parasol
The average family enjoying life at the beach
Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | Leave a comment

Still more sketches – Enn fleiri vatnslitaskissur

I was on my bike and the evening was cold. I stopped for a while and drew the fishing hut and the lighthouse in the evening sun.
The Seltjarnarnes Church looking from East to West.
Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | Leave a comment

Nýjar vatnslitaskissur – New Watercolor sketches

Posted in Menning og listir, Myndblogg, Skissublogg, Urban Sketchers, Urban Sketches | Leave a comment