Örn Bárður Jónsson – and "BARD-art"

Nýlegur fornleifafundur sannar tilvist Ísraelsríkis fyrir um 2.700 árum

Ísrael er ríki gyðinga sem búið hafa um aldir og árþúsund á svæðinu fyrir botni Miðjarðarhjafs. Þeir eiga sína skráðu sögu og nýlega fannst merkileg áletrun.

„Fornleifafræðingar hafa grafið upp óvenjulega assýríska áletrun frá tímum fyrsta musterisins í Jerúsalem — þá fyrstu sinnar tegundar sem fundist hefur í borginni. Lítið leirbrot, aðeins 2,5 sentímetrar í þvermál og áletrað með akkadískri fleygrúnaskrift, fannst nálægt Vesturmúr Musterisfjallsins í uppgrefti sem Ísraelsk fornleifastofnun (IAA) og Borgarsjóður Davíðs stóðu fyrir.

Áletrunin, sem er um 2.700 ára gömul, var líklega hluti af konunglegu innsigli á opinberri sendingu sem send var frá assýrsku konungshirðinni til Júdaríkisins. Fræðimenn telja að hún gæti átt við seinkun á greiðslu skatts, hugsanlega tengda tíma spennu eða uppreisnar eins og lýst er í Biblíunni þegar Hiskía konungur gerði uppreisn gegn stjórn Assýríu.

Brotið fannst með blautsigtun, í fornleifagarðinum Davidson í Jerúsalem, til að tryggja áreiðanleika þess. Samkvæmt rannsóknarhópnum er þetta bein sönnun fyrir orðaskiptum milli Assýríu, hins forna ríkjandi veldis í Mið-Austurlöndum, og Júda, fyrrverandi lénsríkis. Leirbrotið inniheldur dagsetningu („fyrsta dag mánaðarins Av“) og nefnir „vagnstjóra“, konunglegan sendiboða sem hafði það hlutverk að koma opinberum skilaboðum á framfæri.

Jarðlagið sem inniheldur áletrunina var tekið úr setlögum frá síðara musteri í fornri frárennslisrás Jerúsalem. Fornleifafræðingar telja að hún eigi rætur að rekja til hruns eldra mannvirkis frá hinu fyrsta musteri, nálægt einum af nálægustu þekktu stöðum vestan við Musterisfjallið með leifum frá þeim tíma.

Steinfræðileg greining leiddi í ljós að leirinn var ekki staðbundinn heldur kom hann frá Tígris-dalnum — þar sem helstu borgir Assýríu, Níníve, Assúr og Nimrud (Kalḫu), eru. Þetta sannar að leirbrotið var framleitt í stjórnsýslumiðstöð Assýríu og sent til Jerúsalem. Efnafræðileg rannsókn er hafin á vegum Jarðfræðistofnunar Ísraels til að bera kennsl á nákvæman uppruna þess.“

Assýría náði yfir svæðið sem í dag er Írak, hluti af Íran, Kúveit og Tyrkland.