Örn Bárður Jónsson – and "BARD-art"

Hver er staða gyðinga í heiminum? Hvernig getum við sem búum hér í N-Atlantshafinu, skilið fólkið sem telst til Ísraelsríkis og hvað með gyðingana sem búa í díasfórunni eða dreifingunni eins og það heitir á máli fræðanna?

Hvað veldur hatrinu á gyðingum? Hvað er til ráða? Eru þeir jafn voldugir og haldið er fram? Eða eru þeir bara eins og við en hafa þurft að búa við tortryggni og öfund um aldir og árþúsund? Greinina sem hér fylgir þýddi ég með Google Translate og svo eftir eigin smekk á köflum og læt hana hér inn á vefsíðu mína til mótvægist við allan misskilninginn sem býr í mörgum vegna þessa merkilega hóps sem kallaður er gyðingar.

Viltu hlusta? Það tekur rúmar 13 mínútur.

Berjist! Berjist! Berjist!

Grein eftir Melanie Phillips

Að gera gyðinga að fórnaralömbum er ekki óbreytanlegt fyrirbrigði. Það verður að berjast gegn því af meiri krafti og betur.

Melanie Phillips, er bresk blaðakona, útvarpskona og rithöfundur, sem skrifar vikulegan dálk fyrir JNS [Jewish News Syndicate]. Hún er nú dálkahöfundur fyrir The Times of London og ný bók hennar, The Builder’s Stone: How Jews and Christians Built the West and Why Only They Can Save It, er gefin út af Wicked Son. Hægt er að nálgast verk hennar á: melaniephillips.substack.com.

(19. febrúar 2026 / JNS)

Lífleg umræða er í gangi í gyðingaheiminum um hvort það sé skynsamlegt fyrir Gyðinga að kynna sig sem fórnarlömb.

Í Jewish Journal hefur rabbíninn Amitai Fraiman skrifað að fórnarlamb Gyðinga sé nú úrelt hugmyndafræði. Gyðingar eru ekki lengur taldir viðkvæmir og jaðarsettir, en allt frá einstökum sigri Ísraels í sex daga stríðinu árið 1967 hafa þeir verið tengdir við vald, völd og sjálfræði.

Grimmdarverk Hamas í Ísrael 7. október 2023 kunna að hafa slátrað saklausu fólki, segir Fraiman, en þessu var mætt með „grimmilegu svari gyðingahers.“ Að lýsa þessu sem sögu um hreint fórnarlambshlutverk telst því vera „hugmyndaleg mistök.“

Í byrjun þessa mánaðar hélt Bret Stephens, dálkahöfundur New York Times, því fram í ávarpi í 92nd Street Y í New York að gyðingahatur væri ekki bara fordómar heldur taugaveiklun sem aldrei verður útrýmt.

Hann lagði því til að Gyðingar ættu að hunsa það frekar en að takast á við það. Milljónum dollara, sem leiðtogar samfélagsins höfðu varið í að berjast gegn því, hefðu að mestu verið sóað og væru betur varið í að styrkja menntun, menningu og sjálfsmynd gyðinga.

Bæði Fraiman og Stephens sögðu að Gyðingar ættu ekki að búast við að fólk fyndi til samúðar með þeim. Það væri rangt að gera ráð fyrir að ef heimurinn væri minntur á þjáningar Gyðinga myndi siðferðilegur skýrleiki fylgja í kjölfarið. Dyggðir eða velgengni Gyðinga myndu heldur ekki hreyfa við hjörtum; að reyna stöðugt að sanna sig verðuga til að vinna ást heimsins væri heimskulegt verkefni.

Fórnarlömbin hafa vissulega haft mikil áhrif á það hvernig Gyðingar í dreifingunni hafa litið á sjálfa sig [orðið diasphora er kallað dreifing á íslensku og vísar til þess að gyðingar búi vítt og breytt um heiminn eða „í dreifingunn„] Í Bandaríkjunum, þar sem Gyðingar einbeita sér minna að lífi samkunduhúsa sinna og trúarlegum athöfnum, en í Bretlandi, hefur Hoah orðið að miðpunkti í gyðingavitund með þróun sem líkja má við sprengingu og kemur fram í fjölda minnisvarða um Helförina, opnun safna og fræðslutækifæra.

Gyðingar lýsa Ísrael óbeint sem varanlegu skotmarki og fórnarlambi arabíska- og múslimska heimsins allt frá endurreisn gyðingaríkisins árið 1948. Þeir benda einnig á gyðingahatur sem liggur eins og mara yfir Vesturlöndum sjálfum og hefur verið til staðar jafn lengi og Gyðingar hafa verið í heiminum.

Ljóst er að engin þessara óumdeilanlegu staðreynda hefur komið í veg fyrir að núverandi flóðbylgja haturs og fordóma flæði yfir Vesturlönd. Gyðingar í dreifingunni eru misnotaðir, áreittir, rægðir, þeim ógnað og á þá ráðist – þeir eru skotmörk vegna sjálfsmyndar sinnar, hvort sem það er orðað sem útrýming, and-síonismi eða í öðrum birtingarmyndum gyðingahaturs.

Gyðingar í Bretlandi, Ástralíu og Kanada eru sakaðir um að hafa „drepið börn“ á Gazaströndinni. Hópar „and-rasista“ ganga hús úr húsi í breskum borgum og skrifa niður nöfn allra sem neita að styðja sniðgöngu á ísraelskum vörum til að skapa „síonistalaus“ svæði.

Fólk hristir af sér óp eftir dauða Gyðinga á götum vestursins. Eftir stutt tímabil af áfalli þegar Gyðingar voru skotnir til bana á Bondi-ströndinni í Sydney eða í samkunduhúsi í Manchester á Yom Kippur, gerðu áströlsk eða bresk stjórnvöld ekkert alvarlegt til að takast á við það gyðingahatur sem nú geysar í samfélögum þeirra.

Þessar árásir hafa verið knúnar áfram af því að gera Ísrael að demónum með lygum og grimmum afbökunum. Þessar lygar hafa verið taldar sannar almennt talað og vegna þess hafa þær birt Ísrael og stuðningsmenn þess sem versta fólk í heimi.

Drifkrafturinn á bak við allt þetta eru íslamistar, sem hafa byrjað alþjóðlega skipulagða og fjármagnaða áróðursherferð og sálfræðilegan hernað gegn Ísrael.

Viðurkenning þessarar illgjörnu og fölsku frásagnar byggist þó á mun dýpri vestrænum menningarlegum sjúkdómi um Gyðinga og þjáningar Gyðinga.

Þetta var augljóst í viðbrögðunum við árásunum 7. október 2023, þar sem það varð útbreytt að synja viðurkenningu á hinni spilltu, sadístísku og geðveiku leið sem fólst í því að Ísraelar voru myrtir, þeim nauðgað, pyntaðir, rændir og misnotaðir á margan hátt.

Hin augljósa ástæða fyrir þessu er sú að allar vísbendingar um að palestínskir Arabar hafi beitt gyðinga ofbeldi drukkna í þeirri klifun og ranghugmynd frjálslyndra vesturlandabúa um að Ísraelsríki sé nýlenduherra og að Palestínuarabar fórnarlömbin.

En það eru enn dýpri ástæður – útbreidd gremja yfir því að Gyðingar séu yfirhöfuð taldir fórnarlömb.

Í heimi „þverfaglegrar“ fórnarlambamenningar sem hefur orðið til, skarast flokkun „hinna kúguðu“ og Gyðingar eru álitnir kúgarar vegna þess að þeir eru taldir vera kapítalistar sem hafi lykilstöðu í fjármálum, fjölmiðlum, lögfræði og öðrum starfsgreinum. Það er fáránlegt, vegna þeirrar sérstöðu sem vestrænt samfélag veitir Helförinni, að Gyðingar hafi einnig verið sakaðir, að sögn þessa höfundar, um að „sjúga upp alla fórnarlambastöðu heimsins og skilja ekkert eftir fyrir okkur.“

Þetta er nátengt gremju yfir hugmyndinni um gyðingahatur. Fólk telur að Gyðingar noti fullyrðinguna um gyðingahatur ekki aðeins til að hreinsa „glæpi“ Ísraels. Þeir telja að Gyðingar noti það einnig til að hreinsa sjálfa sig með því að gera það óheimilt að tjá „lögmæta“ óbeit á Gyðingum sem hatursfulla, undirförula, kaldhæðnislega og ímynd annarra klassískra hatursfullra orða sem tjá gyðingahatur.

Þeir eru undrandi á, og öfundsjúkir út í, áberandi og óhóflega velgengni Gyðinga. Þar sem þeir skilja ekki uppsprettu þessa óviðjafnanlegu afrekaskrár gera þeir ráð fyrir að Gyðingar hljóti að hafa falin völd. Raunverulegur hernaðarmáttur Ísraels staðfestir þá í þeirri ofsóknarbrjálæðislegu skoðun að Gyðingar séu ímynd einhvers konar djöfullegrar alheimsorku.

Með öðrum orðum, Gyðingar skapi með þeim hræðslu. Og fólk sem hræðir þá, halda þeir, getur ekki sjálft verið fórnarlömb neins.

Þetta er allt augljóslega eins konar menningarleg röskun. Hvernig ættu Gyðingar þá að takast á við þetta?

Það er vissulega fáránlegt að trúa því að heimurinn muni nokkurn tímann finna til með Gyðingum vegna þess að þeir séu fórnarlömb. En það er ekki ástæða til að þegja um misnotkunina sem þeir hafa orðið og verða fyrir.

Gyðingum bera skylda til að standa með sannleikanum fremur en lygum og réttlæti fram yfir óréttlæti. Það væri líka brjálæði af þeim að mótmæla ekki kerfisbundinni hvöt og sinnuleysi sem gerir þá að sitjandi skotmarki fyrir þjóðarmorðsofstækismenn sem ráfa um götur vestrænna borga.

Og það er nauðsynlegt fyrir öryggi allra að gagnrýna siðferðislegt gjaldþrot þess að búa til fórnarlamb og kúgara – hugrænan fáránleika og orðbragð sem er sagður kjarninn í illmennsku Ísraels.

Margir á Vesturlöndum eru ekki gyðingahatarar, en þeir gætu dottið ofan í þann pytt, en gætu þó verið dregnir upp úr honum af völdum Gyðinga sem láta viðvaranir hljóma.

Á sama hátt verður að koma í veg fyrir að Gyðingar trúi slíkum lygum, sem valda vaxandi menningarlegri niðurlægingu og snúa svo mörgum ungum Gyðingum gegn bæði Ísrael og Gyðingdómi.

Berjast þarf enn harðar og betur gegn gyðingahatri og síonisma. Gyðingar í dreifingunni hafa aldrei barist gegn þessum straumum á réttan hátt. Þeir hafa tekið upp sjálfgefna útlegðarstöðu – taugaveiklaða trú á að þeir séu til staðar á forsendum gestgjafasamfélagsins, sem verður að friða og aldrei má ögra.

Fyrir vikið hefur afstaða þeirra alltaf verið varnarleg. Gyðingar, sem sogast hafa inn í rökræður á vettvangi sem kvalarar þeirra hafa tilnefnt, eiga erfitt með að svara ásökunum, sem eru svo fáránlegar að þeim er í eðli sínu ekki unnt að svara – og svo velta þeir því fyrir sér hvers vegna þeir tapi alltaf.

Eins og ég útskýri í nýju bókinni minni, Fighting the Hate: A Handbook for Jews Under Siege, sem Wicked Son mun gefa út í næsta mánuði, verða Gyðingar að fara í sókn og berjast gegn óvininum.

Saga Gyðinga kennir að hinir fornu Ísraelsmenn gerðu einmitt þetta – börðust og sigruðu óvini sína með skýrri skilningi á því, að allt annað en að gera það afgerandi, myndi leiða til útrýmingar þjóðar þeirra.

Ísrael berst á sama hátt í dag gegn óvinum sínum á vígvellinum í hefðbundnum bardögum herja á milli. Gyðingar í dreifingunni verða að berjast gegn eigin óvinum sínum með jafnmikilli seiglu og hugrekki á vígvelli hugans.