Viltu fyrirgefa mér?

Stutt hugvekja um fyrirgefningu með smá endurbótum. Texti og hljóðupptaka.

Í fréttum vikunnar hefur verið fjallað um afsökunarbeiðni Sigurðar Inga Jóhannssonar, formanns Framsóknarflokksins. Hann biðst innilega afsökunar á orðum sínum gagnvart framkvæmdastjóra Bændasamtakanna, sem hann viðhafði í veislu og Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, sagði í svari við gagnrýni þingmanna á fundi Alþingis: „Verðum að geta tekið því þegar fólk biðst afsökunar með mjög skýrum hætti“.

Þetta er bara ein frétt en miðlarnir moka út sínum vibrögðum sem er skiljanlegt. Og sumir hafa kallað viðbrögð SIJ „gaslýsingu“ sem er aðferð notuð í pólitík þegar öllu er neitað en svo hengja menn sig á aukaatriði og afvegaleiða umræðuna.

Nú veit ég ekki hvort SIJ hefur haft tal af Vig­­­dísi Häsler sem varð fyrir hans ótrúlegu tjáningu en það verður hann að gera ef í honum er einhver veigur sem persónu. Alvöru iðrun og fyrirgefning verður ekki framkvæmd með einhliða yfirlýsingu um afsökun.

En þetta mál leiðir hugann að því með hvaða hætti menn biðjast afsökunar og þá sérstaklega ef menn biðjast fyrirgefningar.

Börn sem gert hafa á hlut annars barns segja gjarnan snöggt og snúðugt: Fyrirgefðu! Þá er það gerandinn sem sendir frá sér einhliða yfirlýsingu og ekkert annað. Hann hrifsar til sín fyrirgefninguna sem er ekki hægt því hún verður að koma frá þolandanum, þolandinn er dómarinn.

Sá sem biðst fyrirgefningar á einhverju veit sig sekan og því þarf hann að biðja þolandann um að fyrirgefa sér, segjast sjá eftir orðum sínum eða gjörðum og lýsa því með hvaða hætti hann muni leita betrunar.

Að biðjast fyrirgefningar og sættast er í raun réttarfarslegur gjörningur þar sem spurt er: Viltu fyrirgefa mér?

Hinn seki biður þolandann að fella dóm og náða sig. Valdið er þar með hjá þolandanum, sem getur neitað og dæmt hinn seka til að bera verknað sinn áfram óuppgerðan. Það er einskonar refsing. En ef þolandinn fyrirgefur þá náðar hann hinn seka og þar með er málið búið.

Enginn getur tekið sér fyrirgefningu með einfaldri yfirlýsingu. Hinn seki getur bara lotið lágt, iðrast og farið fram á dóm í von um náðun. Gerandi verður að tala við þolanda og leysa málið fyrir dómstóli hins síðarnefnda.

Þetta þarf að kenna í uppeldinu heima og á leikskólum og reyndar á öllum menntastigum. Þetta tilheyrir grundvallarsýn á sekt, dóm og sættir í mannlegum samskiptum og kunnátta í þessum efnum á að fylgja fólki ævina út.

(https://www.visir.is/g/20222244347d/-verdum-ad-geta-tekid-thvi-thegar-folk-bidst-afsokunar-med-mjog-skyrum-haetti-)

Borgin Lviv í Úkraínu og kaldhæðni örlaganna

Greinin er eftir blaðakonuna, Maren Kvamme Hagen, og birtist á vef NRK (Norska ríkisútvarpsins) og er hér endursögð og lesin inn af Erni Bárði Jónssyni með leyfi höfundar og birt á vefsíðu hans ornbardur.com.

Borgin Lviv

Rússar réðust einmitt á þessa borg, sunnudaginn 13. mars 2022. Í grein á vef NRK, norska ríkisútvarpsins, er rætt hvers vegna borgin búi yfir vissri ógn fyrir rustann í Rússlandi.

Lesa meira

+Pétur Geir Helgason 1932-2021

Minningarorð

+Pétur Geir Helgason

1932-2021

fv. skipstjóri og útgerðarmaður

frá Ísafirði

Ég horfi út á Sundin blá úti fyrir höfuðborginni úr gluggunum heima. Sjór hefur verið sléttur og kyrr síðustu daga en fyrir helgina hvítnaði í báru og sægrænir litaflákar skreyttu yfirborðið. Fiskibátar og seglskútur sigldu út eins og sjómenn hafa gert um aldir hér á landi. „Föðurland vort hálft er hafið“ segir í fögrum sjómannasálmi, helmingur föðurldands okkar liggur í sædjúpinu.

„Legg þú út á djúpið og leggið net ykkar til fiskjar“, sagði Jesús við Símon Pétur. Og hann fór eftir orðum hans og fyllti bátinn.

Lesa meira

Má hefta tjáningarfrelsi, var rétt að loka á Trump?

Enurskoðuð grein að hluta til sem áður birtist í Kjarnanum 16. janúar 2021.

Tjáningarfresli ætti að vera öllum heilagt sem búa í lýðræðislegu þjóðfélagi og reyndar hvar sem er. Tjáningarfrelsið er einn af hornsteinum lýðræðisins og farsæls lífs á jörðinni.

En eru einhver mörk á því hvað fólk getur sagt á opinberum vettvangi?

Vissulega er það mjög umdeilanlegt að samfélagsmiðlarnir Twitter og Facebook hafi sett hömlur á tjáningu Trumps forseta. Sumir hafa fagnað þeirri ákvörðun meðan aðrir harma hana.

Tjáningarfrelsi felur það í sér að mér er heimilt að tjá mig um hvað sem er og með þeim hætti sem ég kýs, en ég verð jafnframt að standa og falla með því sem ég segi hverju sinni. Að hefta mann sem er í senn vinsæll og líka afar óvinsæll, kosinn nýlega af 70 milljónum Bandaríkjamanna, þó ekki nægði til sigurs, er mjög alvarleg gjörð. Nú er ég enginn aðdáandi Trumps, finnst hann fyrirlitlegur á margan hátt, en hann á þó sinn rétt til tjáningar eins og ég og þú. Tilfinningar mínar eru eitt en skoðanir og rökhusun mega þó ekki lúta valdi þeirra. Hvað munu þær milljónir manna gera á næstu vikum og mánuðum sem telja að kosningunum hafi verið stolið af Trump?

Fengi að láni af Vefnum

Hver hefur vald til að þagga niður í öðrum? Enginn hefur í raun það vald, en samt er því valdi beitt.

Lesa meira

HINN „RÓTTÆKI“ JESÚS

HINN „RÓTTÆKI“ JESÚS

„Af sjónarhóli hinna vinnandi stétta horfir það svo við að Kristur hafi tekið sér bólfestu hjá kirkjunni og hinum borgaralegu öflum.“

Sá Jesús sem birtist í guðspjöllunum var hvorki íhaldssamur miðstéttarmaður né pólitískur róttæklingur. Han slóst hvorki í för með Saddúkeum né Selótum. Jesús ruddi braut fyrir annan skapandi valmöguleika. Hann gerði Guðs ríki að kjarna alls er hann gerði, og hafnaði þeim mannasetningum sem setja fram guðhræðslu, sem ekki frelsar fólk frá synd, vonleysi og félagslegri útskúfun. Eitt er algjörlega á hreinu: Jesús tilheyrir ekki kirkjunni fyrst og síðast, heldur heiminum, og vissulega ekki þeim sem hafa allt, heldur þeim sem hungrar og þyrstir eftir réttlætinu.“

TIL ÍHUGUNAR:

Jesús tilheyrir ekki hinni stofananlegu trúrækni, heldur þeim sem leita hans vegna þess að þeir þarfnast hans.

Hinn „róttæki“ Jesús
Mynd af Vefnum

Úr bókinni:

Charles Ringma

Grip dagen med Dietrich Bonhoeffer

Verbum 1992

Bæn 12. janúar

I Korintubréf 1,26-28

26 Minnist þess, systkin, hvernig þið voruð þegar Guð kallaði ykkur: Mörg ykkar voru ekki vitur að manna dómi, ekki voldug eða ættstór. 27 En Guð hefur útvalið það sem heimurinn telur heimsku til að gera hinum vitru kinnroða og hið veika í heiminum til þess að gera hinu volduga kinnroða. 28 Og hið lítilmótlega í heiminum, það sem heimurinn telur einskis virði, hefur Guð útvalið til þess að gera að engu það sem er í metum.

Úr Biblíu 21. aldar (2007)

Dietrich Bonhoeffer var þýskur guðfræðingur sem Nazistar tóku af lífi rétt fyrir stríðslok. „Glæpur“ hans var að mótmæla og taka þátt í undirbúningi að tilræði við Hitler.

Upphafsorðin eru eftir Bonhoeffer, hugvekjan eftir Ringma

Þýðandi: Örn Bárður Jónsson 12. janúar 2021