+Pétur Geir Helgason 1932-2021

Minningarorð

+Pétur Geir Helgason

1932-2021

fv. skipstjóri og útgerðarmaður

frá Ísafirði

Ég horfi út á Sundin blá úti fyrir höfuðborginni úr gluggunum heima. Sjór hefur verið sléttur og kyrr síðustu daga en fyrir helgina hvítnaði í báru og sægrænir litaflákar skreyttu yfirborðið. Fiskibátar og seglskútur sigldu út eins og sjómenn hafa gert um aldir hér á landi. „Föðurland vort hálft er hafið“ segir í fögrum sjómannasálmi, helmingur föðurldands okkar liggur í sædjúpinu.

„Legg þú út á djúpið og leggið net ykkar til fiskjar“, sagði Jesús við Símon Pétur. Og hann fór eftir orðum hans og fyllti bátinn.

Lesa meira

Má hefta tjáningarfrelsi, var rétt að loka á Trump?

Enurskoðuð grein að hluta til sem áður birtist í Kjarnanum 16. janúar 2021.

Tjáningarfresli ætti að vera öllum heilagt sem búa í lýðræðislegu þjóðfélagi og reyndar hvar sem er. Tjáningarfrelsið er einn af hornsteinum lýðræðisins og farsæls lífs á jörðinni.

En eru einhver mörk á því hvað fólk getur sagt á opinberum vettvangi?

Vissulega er það mjög umdeilanlegt að samfélagsmiðlarnir Twitter og Facebook hafi sett hömlur á tjáningu Trumps forseta. Sumir hafa fagnað þeirri ákvörðun meðan aðrir harma hana.

Tjáningarfrelsi felur það í sér að mér er heimilt að tjá mig um hvað sem er og með þeim hætti sem ég kýs, en ég verð jafnframt að standa og falla með því sem ég segi hverju sinni. Að hefta mann sem er í senn vinsæll og líka afar óvinsæll, kosinn nýlega af 70 milljónum Bandaríkjamanna, þó ekki nægði til sigurs, er mjög alvarleg gjörð. Nú er ég enginn aðdáandi Trumps, finnst hann fyrirlitlegur á margan hátt, en hann á þó sinn rétt til tjáningar eins og ég og þú. Tilfinningar mínar eru eitt en skoðanir og rökhusun mega þó ekki lúta valdi þeirra. Hvað munu þær milljónir manna gera á næstu vikum og mánuðum sem telja að kosningunum hafi verið stolið af Trump?

Fengi að láni af Vefnum

Hver hefur vald til að þagga niður í öðrum? Enginn hefur í raun það vald, en samt er því valdi beitt.

Lesa meira

HINN „RÓTTÆKI“ JESÚS

HINN „RÓTTÆKI“ JESÚS

„Af sjónarhóli hinna vinnandi stétta horfir það svo við að Kristur hafi tekið sér bólfestu hjá kirkjunni og hinum borgaralegu öflum.“

Sá Jesús sem birtist í guðspjöllunum var hvorki íhaldssamur miðstéttarmaður né pólitískur róttæklingur. Han slóst hvorki í för með Saddúkeum né Selótum. Jesús ruddi braut fyrir annan skapandi valmöguleika. Hann gerði Guðs ríki að kjarna alls er hann gerði, og hafnaði þeim mannasetningum sem setja fram guðhræðslu, sem ekki frelsar fólk frá synd, vonleysi og félagslegri útskúfun. Eitt er algjörlega á hreinu: Jesús tilheyrir ekki kirkjunni fyrst og síðast, heldur heiminum, og vissulega ekki þeim sem hafa allt, heldur þeim sem hungrar og þyrstir eftir réttlætinu.“

TIL ÍHUGUNAR:

Jesús tilheyrir ekki hinni stofananlegu trúrækni, heldur þeim sem leita hans vegna þess að þeir þarfnast hans.

Hinn „róttæki“ Jesús
Mynd af Vefnum

Úr bókinni:

Charles Ringma

Grip dagen med Dietrich Bonhoeffer

Verbum 1992

Bæn 12. janúar

I Korintubréf 1,26-28

26 Minnist þess, systkin, hvernig þið voruð þegar Guð kallaði ykkur: Mörg ykkar voru ekki vitur að manna dómi, ekki voldug eða ættstór. 27 En Guð hefur útvalið það sem heimurinn telur heimsku til að gera hinum vitru kinnroða og hið veika í heiminum til þess að gera hinu volduga kinnroða. 28 Og hið lítilmótlega í heiminum, það sem heimurinn telur einskis virði, hefur Guð útvalið til þess að gera að engu það sem er í metum.

Úr Biblíu 21. aldar (2007)

Dietrich Bonhoeffer var þýskur guðfræðingur sem Nazistar tóku af lífi rétt fyrir stríðslok. „Glæpur“ hans var að mótmæla og taka þátt í undirbúningi að tilræði við Hitler.

Upphafsorðin eru eftir Bonhoeffer, hugvekjan eftir Ringma

Þýðandi: Örn Bárður Jónsson 12. janúar 2021

Ég vil aðskilnað ríkis og kirkju

Örn Bárður Jónsson

23. október 2020

Ég vil aðskilnað ríkis og kirkju

Nú berast þær fréttir til almennings að nokkrir þingmenn standi saman að þingslyktunartillögu um aðskilnað ríkis og kirkju. Sjá nánar hér: https://www.althingi.is/altext/150/s/0128.html

Sagan

Árið 1907 gekkst biskup Íslands fyrir því að ná samningi við íslenska ríkið um að það tæki yfir nær allar jarðeignir kirkjunnar til forvöltunar sem merkir að ríkið skyldi reka þær og ávaxta. Gegn þeirri afhendingu var það tilskilið að ríkið greiddi tilteknum fjölda presta laun, sem kirkjan hafði til þess tíma séð um sjálf, en í reynd lifðu flestir prestar á þeim tíma af búskap á prestsetursjörðum. Biskup var orðinn þreyttur á því að standa í rekstri jarða og umsýslu eigna. Í 90 ár var þessi samningur í gildi, árin 1907-1997.

Ríkið, sem átti að gæta eignanna, var eins og aðrar veraldlegir aðilar, markað syndinni eða óflullkomleikanum. Vert er að minna á að orðið synd í Nýja testamentinu, hamartia, merkir geigun eða það að missa marks, ná t.d. ekki að uppfylla það sem er siðlegt og rétt. Menn brenna af í vítaspyrnu í fótbolta, hjón rífast, börn eru óhlýðin og allir klúðra lífi sínu á einn eða annan hátt.

Lesa meira

Þankar um Bakþanka Davíðs en þó engir bakþankar

Til Davíðs Þorlákssonar vegna Bakþanka hans í Fréttablaðinu 21. október 2020 og samskipta við hann á Facebook í kjölfarið.

„Ákrot“ heitir það í þínum pistli. Huggulegt orðaval. Já, þetta fólk „krotar“ til að ná fram sínum málstað og setur kusk á hvítflibbann þinn.

Svo er sagt það hafi verið slæm hugmynd „að skipa stjórnlagaráð með fólki sem hafði flest hvorki sérfræðiþekkingu ný lýðræðislegt umboð til að skrifa nýja stjórnarskrá.“

Er þetta sannleikanum samkvæmt?

Nei, það sér hver heiðarlegur maður.

Hverjir hafa sérfræðiþekkingu til að skrifa stjórnarskrá?

Lesa meira

Fas fjármálaráðherra og valdbeiting gegn Þorvaldi Gylfasyni

Bjarni Benediktsson er vænn maður, sagði kona nokkur, sem þekkir til fjölskyldu hans, og bætti því við að hann væri svo vel upp alinn.

Ég efa ekki orð hennar enda játar hann að hafa lagt stein í götu Þorvaldar Gylfasonar en segist ekki hafa gert það vegna pólitískra skoðana fræðimannsins en samt gert það vegna þeirra – eða þannig! Hann bara vildi ekki Þorvald í stöðuna og beitti því neitunarvaldi sínu, eins og hann orðaði það. En voru það ekki afskipti? Er hægt að skilja það með öðrum hætti?

Í viðtali í Sjónavarpinu kom greinilega fram að rökin voru engin nema þau að Þorvaldur hefur oft gagnrýnt stjórnvöld á liðnum árum. Er þá ekki brýn ástæða fyrir valdakarla og kerlingar að skoða ögn þá gagnrýni?

Í augum okkar margra sem sáum Bjarna á skjánum hjá Rúv og heyrðum hann tala blasti það við að afstaða hans er byggð á óvild í garð fræðimannsins. Svo kom hann að skoðunum Þorvaldar og þá blasti sannleikurinn um Bjarna Benediktsdon við alþjóð. Þorvaldur hefur nefnilega óheppilegar skoðanir. Þannig hugsa einmitt hættulegir og spilltir stjórnmálamenn.

En vel upp alinn maður segir auðvitað sannleikann og neitar því ekki að hafa misbeitt valdi sínu. Hann viðurkennir ofbeldið í eigin hegðun, að hafa lagt stein í götu virts fræðimanns, sem er skeleggur baráttumaður fyrir réttlátu þjóðfélagi og kemur því oft við kaun valdamanna í landinu.

Fréttamaðurinn, Sigríður Dögg Auðunsdóttir, var föst fyrir og lét Bjarna ekki komast upp með mótsagnir eða moðreyk. Þá setti hann ofan í við hana til að minna á hver væri handhafi valdsins. Bjarni sagðist ráða og mega ráða.

Hann hefur því í raun viðurkennt misbeitingu valds en með örlitlum roða í vöngum sem gaf kannski til kynna vott af óróa í samviskunni. Hann kannaðist við eigin ákvarðanir sem eru að margra áliti valdbeiting sem að minnsta kosti í augum sumra manna er í ætti við fasisma.

Já, verður það ekki að teljast sjaldgæf kurteisi og virðing við íslenskan almenning?

Við erum bara ekki vön slíkri eðal framkomu.

– – –

Myndirnar fann ég á vefnum og birti hér með þakklæti til þeirra er smelltu af.

Um kveðjustundir, menningu, trú og réttlæti

Örn Bárður Jónsson

Uppstigningardagur 21. maí 2020 prédikun við útvarpsmessu í Breiðholtskirkju kl. 11 sem átti að vera á Grund en var flutt vegna Covid-19.

Ræðan er hér ef þú vilt hlusta:

Hér er tengill á upptökuna af allri messunni. Ræðan hefst á mínútu 20:30:

https://www.ruv.is/utvarp/spila/gudsthjonusta/24228/7hi3dn

Þessi þjónuðu við guðsþjónustuna þar sem saman komu um 50 manns sem er hámark þar til í næstu viku en þá mega 200 koma saman!
Séra Magnús Björn Björnsson þjónar fyrir altari.
Séra Örn Bárður Jónsson, fyrrverandi sóknarprestur predikar.
Lesarar: Kristín Kristjánsdóttir, djákni í Fella- og Hólakirkju, Ragnheiður Sverrisdóttir, djákni Biskupsstofu og Þórey Dögg Jónsdóttir, djákni, framkvæmdastjóri Eldriborgararáðs Reykjavíkurprófastsdæma.
Organisti og stjórnandi: Örn Magnússon.
Kór Breiðholtskirkju syngur.

Hljóðupptöku finnur þú á vef RUV, Rás 1, 21. maí 2020 kl. 11 en getur lesið ræðuna hér fyrir neðan. Hún er auðvitað áhrifameiri með hljóði!

Komið þið sæl og blessuð.

Ég var spurður um það á þorranum, að mig minnir, hvort ég væri tilbúinn að prédika við þessa guðsþjónustu. Ég var hikandi í fyrstu, enda kominn á úreldingarlista eins og gamall ryðgaður togari, kominn á eftirlaun, en lét þó til leiðast. Ég hef varla prédikað á íslensku í 5 ár enda starfaði ég og prédikaði yfir norskum söfnuðum, skírði, fermdi, gifti og jarðsöng Norðmenn og varð að tala bæði nýnorsku og svonefnd bókmál. Og nú er ég hér í dag sem fyrrverandi sóknarprestur, einskonar ellismellur, en það orð er notað um gamalt lag sem kannski var einu sinni vinsælt.

Lesa meira

Hægri, vinstri – eða?

vinstrihaegriHvar er framboðið þitt á hinum lárétta ási? Er það til hægri eða vinstri?

Öll þekkjum við láréttaásinn þar sem venja er að raða framboðom, flokkum og einstaklingum eftir skoðunum til vinstri eða hægri. Þessi aðgreining í stjórnmálum varð til í Frakklandi 1789 þegar konungshollum þingmönnum var skipað til hægri frá forseta þingsins séð og stuðningsmönnum byltingarinnar til vinstri. Lesa meira