{"id":8534,"date":"2026-11-16T10:32:28","date_gmt":"2026-11-16T10:32:28","guid":{"rendered":"https:\/\/ornbardur.com\/?p=8534"},"modified":"2026-11-16T13:23:06","modified_gmt":"2026-11-16T13:23:06","slug":"grunngildi-og-menning-vesturlanda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ornbardur.com\/?p=8534","title":{"rendered":"GRUNNGILDI og MENNING VESTURLANDA"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">eftir \u00d6rn B\u00e1r\u00f0 J\u00f3nsson<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"935\" height=\"627\" src=\"https:\/\/ornbardur.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/img_1706.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8533\" srcset=\"https:\/\/ornbardur.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/img_1706.jpg 935w, https:\/\/ornbardur.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/img_1706-300x201.jpg 300w, https:\/\/ornbardur.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/img_1706-768x515.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 935px) 100vw, 935px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Mynd fengin a\u00f0 l\u00e1ni \u00e1 vef <br \/>LONDON METROPOLITAN<br \/>UNIVERSITY<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00e9r hefur veri\u00f0 t\u00ed\u00f0r\u00e6tt um gildagrunn Vesturlanda \u00ed pistlum og r\u00e6\u00f0um \u00e1 li\u00f0num \u00e1rum. \u00de\u00e1 hef \u00e9g minnt \u00e1 a\u00f0 \u00f6ll grunngildi Vesturlanda koma \u00ed raun \u00far Bibl\u00edunni e\u00f0a eru leidd af gildum \u00feeirrar merku b\u00f3kar. Juergen Habermas, n\u00fdl\u00e1tinn stj\u00f6rnuheimspekingur og gu\u00f0leysingi, lag\u00f0i \u00e1herslu \u00e1 \u00feetta \u00ed kenningum s\u00ednum. D\u00f3mskerfi\u00f0, menntakerfi\u00f0, heilbrig\u00f0iskerfi\u00f0, allt sem vi\u00f0kemur mannr\u00e9ttindum Vesturlanda er \u00fea\u00f0an komi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Viltu hlusta \u00e1 lestur h\u00f6fundar?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/pub-c849b6aaf98340c4bec7b480b0f7ffe9.r2.dev\/2026\/11\/grunngildi-og-menning-vesturlanda.m4a\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Talandi um <strong>mannr\u00e9ttindi<\/strong> \u00fe\u00e1 \u00fearf l\u00edka a\u00f0 tala um <strong>mannskyldur<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekkert er einhli\u00f0a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dea\u00f0 er nefnilega ekki h\u00e6gt fyrir nokkurn fugl,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">hva\u00f0 \u00fe\u00e1 flugv\u00e9l, a\u00f0 flj\u00faga \u00e1 einum v\u00e6ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g nefni fj\u00f3rar mikilv\u00e6gar tvenndir:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>K\u00e6rleikur<\/strong> helst \u00ed hendur vi\u00f0 <strong>r\u00e9ttl\u00e6ti<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>r\u00e9ttindi<\/strong> vi\u00f0<strong> skyldur<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>r\u00e9ttur<\/strong> vi\u00f0 <strong>me\u00f0alh\u00f3f<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>mannr\u00e9ttindi<\/strong> vi\u00f0 <strong>miskunn<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fj\u00f3rar tvenndir sem eru hver fyrir sig tengdar.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ISMAR \u00cd UMFER\u00d0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Marxismi, komm\u00fansimi, s\u00f3s\u00edalismi, feminismi. Allt eru \u00feetta \u00feekktir ismar \u00ed s\u00f6gu og samt\u00ed\u00f0, \u00fe\u00f3 ekki lengri en 150-200 \u00e1r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u00f3lki\u00f0 sem fylgir \u00feessum ismum gerir \u00fea\u00f0 \u00ed g\u00f3\u00f0ri tr\u00fa, en vandinn me\u00f0 alla \u00feessa isma er, a\u00f0 \u00feeir eru oft einv\u00e6ngja. \u00dea\u00f0 gengur ekki a\u00f0 hj\u00e1lpa f\u00f3lki me\u00f0 einu gildi af fleirum. Tryggja ver\u00f0ur samhengi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00fdjasti isminn er svo W\u00f3ki\u00f0 sem liggur flatt, \u00ed m\u00f6rgum tilfellum og e.t.v \u00ed gunninum, fyrir illa \u00edgrundu\u00f0um k\u00e6rleika og hj\u00e1lparvilja, sem tekur \u00f6llum \u00e1n mikilla skilyr\u00f0a, spyr f\u00e1rra spurninga um innr\u00e6ti e\u00f0a gildi, sem eiga a\u00f0 tryggja a\u00f0l\u00f6gun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00fa er svo komi\u00f0 a\u00f0 \u00e1 t\u00edmum W\u00f3ksins vir\u00f0ist s\u00fa hugsun m\u00f6rgum horfin a\u00f0 sko\u00f0a \u00feurfi \u00f6ll m\u00e1l \u00ed v\u00ed\u00f0u samhegi og muna a\u00f0 \u00e1 hverju m\u00e1li eru fleiri hli\u00f0ar en ein, annars fl\u00fdgur skr\u00edpfygli\u00f0 \u00ed hringi og hrapar. Reyndar hefur W\u00f3ki\u00f0 \u00ferj\u00fa gildi til vi\u00f0mi\u00f0unar, \u00e1 ensku <strong>Diversity, Equity, Inclusion<\/strong> sem \u00fe\u00fd\u00f0a m\u00e1 me\u00f0 or\u00f0unum <strong>Fj\u00f6lbreytni, Jafnsta\u00f0a, Inngilding.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deessi gildi m\u00e1 ekki sl\u00edta \u00ed sundur. S\u00ed\u00f0asta skrefi\u00f0, <strong>Inngilding<\/strong>, m\u00e1 ekki mistakast \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 er einmitt \u00fear sem krafist er m\u00f3tframlags \u00feess sem s\u00fdna \u00e1 sanngirni. Inngilding merkir a\u00f0 vi\u00f0komandi ver\u00f0ur hluti af samf\u00e9laginu, gildum \u00feess og grunni. Hann e\u00f0a h\u00fan \u00fearf a\u00f0 <em>laga sig a\u00f0<\/em> m\u00f3tt\u00f6kusamf\u00e9laginu. \u00deetta hefur mistekist v\u00ed\u00f0a \u00ed hinum Vestr\u00e6na heimi og \u00fev\u00ed hafa myndast gett\u00f3 innflytjenda me\u00f0 framandi gildi og \u00ed sumum tilfellum \u00f3gildi, \u00fe.e. si\u00f0i og venjur sem vi\u00f0 sam\u00feykkjum engan veginn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mantran:<strong> Fj\u00f6lbreytni, Jafnsta\u00f0a, Inngilding,<\/strong> n\u00e6r sjaldan markmi\u00f0um s\u00ednum. H\u00fan er h\u00fas me\u00f0 \u00ferj\u00e1r sto\u00f0ir sem allar ver\u00f0a a\u00f0 vera styrkar. Inngildingin hl\u00fdtur a\u00f0 felast \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lk tileinki s\u00e9r arf \u00feeirrar menningar og lands sem flutt er til. En svo liggur \u00fea\u00f0 \u00ed augum uppi a\u00f0 sumt f\u00f3lk a\u00f0lagast aldrei og hafnar \u00ed raun allri inngildingu v.\u00fe.a. <strong>gildi<\/strong> vi\u00f0komandi eru svo gj\u00f6rl\u00f3l\u00edk \u00fe\u00ednum og m\u00ednum &#8211; og \u00fear liggur vandinn. Sl\u00edkir ver\u00f0a bara a\u00f0 b\u00faa me\u00f0 s\u00ednu eigin <strong>samgildisf\u00f3lki<\/strong> \u00ed \u00f6\u00f0rum menningarheimi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00de\u00e1 er \u00fea\u00f0 harla m\u00f3tsagnakennt a\u00f0 \u00ed anda fj\u00f6lmenningar s\u00e9u fluttar inn til Vesturlanda tugmillj\u00f3nir vopnb\u00e6rra manna og f\u00f3lks sem hafnar fj\u00f6lmenningu eindregi\u00f0 &#8211; nema a\u00f0 \u00fev\u00ed marki sem \u00fea\u00f0 \u00fej\u00f3nar \u00feeim sj\u00e1lfum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dev\u00ed mi\u00f0ur er oft \u00e1 \u00feessum gl\u00e1mskyggna grunni teki\u00f0 \u00e1 m\u00f3ti millj\u00f3natugum f\u00f3lks me\u00f0 mj\u00f6g framandi menningu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>HVERJAR ERU MEGINSTO\u00d0IR VESTR\u00c6NNA GILDA?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gervigreindin, h\u00e9r eftir GG, svara\u00f0i \u00feessari spurningu minni:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Frelsi einstaklingsins<\/strong>: Hugmyndin um a\u00f0 hver ma\u00f0ur hafi r\u00e9tt til a\u00f0 hugsa, tj\u00e1 sig, tr\u00faa og lifa eftir eigin sannf\u00e6ringu. H\u00fan \u00e1 r\u00e6tur \u00ed Uppl\u00fdsingunni og Frj\u00e1lshyggju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mannr\u00e9ttindi og mannleg reisn<\/strong>: Allir menn hafa \u00f3svikin, \u00f3afsalanleg r\u00e9ttindi. H\u00e9r m\u00e6tast kristin hugmynd um manninn sem sk\u00f6pun Gu\u00f0s og n\u00e1tt\u00farur\u00e9ttarhef\u00f0 Uppl\u00fdsingarinnar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>L\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i og l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegir stj\u00f3rnarh\u00e6ttir<\/strong>: Valdi\u00f0 kemur fr\u00e1 f\u00f3lkinu, me\u00f0 frj\u00e1lsum kosningum, fj\u00f6lr\u00e6\u00f0i og skiptingu valds.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>R\u00e9ttarr\u00edki\u00f0<\/strong>: Allir, einnig stj\u00f3rnv\u00f6ld, l\u00fata l\u00f6gum. D\u00f3mst\u00f3lar eru sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ir og jafnr\u00e6\u00f0i r\u00edkir fyrir l\u00f6gum. R\u00e6tur \u00feess liggja \u00ed r\u00f3mverskum r\u00e9tti og Magna Carta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Skynsemi og v\u00edsindaleg hugsun<\/strong>: Tr\u00fa \u00e1 gagnr\u00fdna hugsun, r\u00f6kr\u00e6\u00f0u og ranns\u00f3knir sem lei\u00f0 til \u00feekkingar. H\u00fan \u00e1 t.d. r\u00e6tur \u00ed gr\u00edskri heimspeki og v\u00edsindabyltingunni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Umbur\u00f0arlyndi og hugsanafrelsi<\/strong>: A\u00f0skilna\u00f0ur r\u00edkis og kirkju, tr\u00fafrelsi og vir\u00f0ing fyrir \u00f3l\u00edkum sko\u00f0unum, sem \u00fer\u00f3a\u00f0ist eftir tr\u00faarbrag\u00f0astyrjaldir Evr\u00f3pu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u00e9reignarr\u00e9ttur og athafnafrelsi<\/strong>: R\u00e9ttur til eigna og frj\u00e1ls vi\u00f0skipti, me\u00f0 marka\u00f0sb\u00faskap sem grundv\u00f6ll.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u00f6guleg undirsta\u00f0a<\/strong> er oft rakin til \u00feriggja arfleif\u00f0a: gr\u00edskrar heimspeki og l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0ishugmynda, r\u00f3mversks r\u00e9ttar og kristinnar si\u00f0fr\u00e6\u00f0i og hugmynda gy\u00f0inglegrar og kristinnar hef\u00f0ar. S\u00ed\u00f0ar b\u00e6ttust vi\u00f0 endurreisnin, si\u00f0b\u00f3tin og uppl\u00fdsingin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g spur\u00f0i \u00e1fram \u00fat \u00ed or\u00f0 Habermas og GG sag\u00f0i:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Habermas sag\u00f0i \u00feetta \u00ed raun og veru, en or\u00f0alagi\u00f0 er a\u00f0eins \u00ferengra en oft er haldi\u00f0 fram. \u00cd b\u00f3kinni <em>Time of Transitions<\/em> heldur hann \u00fev\u00ed fram a\u00f0 <strong>algild jafnr\u00e6\u00f0ishugsj\u00f3n<\/strong> (e. universalistic egalitarianism), sem frelsi, samsta\u00f0a, mannr\u00e9ttindi og l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i spretta af, s\u00e9 beinn arfur fr\u00e1 gy\u00f0inglegri r\u00e9ttl\u00e6tissi\u00f0fr\u00e6\u00f0i og kristinni k\u00e6rleikssi\u00f0fr\u00e6\u00f0i. Hann b\u00e6tir vi\u00f0 a\u00f0 enginn annar valkostur hafi komi\u00f0 \u00ed sta\u00f0inn og a\u00f0 allt anna\u00f0 s\u00e9 \u201ehjal p\u00f3stm\u00f3dernista\u201c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00e9tt er a\u00f0 nefna a\u00f0 gildin eru umdeild: menn deila um hva\u00f0 teljist \u201evestr\u00e6nt\u201c, hvort gildin s\u00e9u einst\u00e6\u00f0 fyrir Vesturl\u00f6nd, og hvernig skuli vega \u00feau hvert \u00e1 m\u00f3ti \u00f6\u00f0ru, til d\u00e6mis einstaklingsfrelsi \u00e1 m\u00f3ti j\u00f6fnu\u00f0i e\u00f0a samf\u00e9lagslegri samst\u00f6\u00f0u.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>KOMM\u00daNISMI, S\u00d3S\u00cdALISMI OG KRISTNI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00de\u00e1 spur\u00f0i \u00e9g GG um or\u00f0 Dostojevsk\u00eds um kristna s\u00f3s\u00edalista og komm\u00fanista. Svari\u00f0 kemur h\u00e9r:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Sl\u00edkar meiningar koma fram \u00ed sk\u00e1lds\u00f6gum hans og endurspegla afst\u00f6\u00f0u hans.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hvar h\u00fan birtist:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd <em>Br\u00e6\u00f0runum Karamazov<\/em> (kaflinn hj\u00e1 Zosima starets) vitnar Miusov \u00ed franskan l\u00f6greglumann sem sag\u00f0i a\u00f0 kristnir s\u00f3s\u00edalistar v\u00e6ru h\u00e6ttulegri en gu\u00f0lausir. S\u00e1 sem berst gegn tr\u00fanni s\u00e9 a\u00f0 minnsta kosti hei\u00f0arlegur um markmi\u00f0 s\u00edn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd <em>F\u00e1vitanum<\/em> segir M\u00fdsk\u00edn fursti a\u00f0 s\u00f3s\u00edalisminn s\u00e9 afkv\u00e6mi ka\u00fe\u00f3lskunnar. Hann segir ka\u00fe\u00f3lskuna verri en gu\u00f0leysi, \u00fev\u00ed h\u00fan bo\u00f0i &#8220;afskr\u00e6mdan Krist&#8221;, andst\u00e6\u00f0u hans.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hugsunin a\u00f0 baki \u00feessu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dostojevsk\u00ed taldi s\u00f3s\u00edalisma \u00ed raun vera veraldleg tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 sem lofa jar\u00f0nesku himnar\u00edki: brau\u00f0i, \u00f6ryggi og jafnr\u00e6\u00f0i, \u00ed skiptum fyrir frelsi\u00f0. \u00deetta er kjarninn \u00ed s\u00f6gunni um <em>St\u00f3rinkvisitorinn<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kristinn s\u00f3s\u00edalismi er verri vegna \u00feess a\u00f0 hann notar nafn Krists til a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6ta \u00feetta. Gu\u00f0leysinginn hafnar Kristi opinsk\u00e1tt, en hinn kristni s\u00f3s\u00edalisti kemur \u00ed hans sta\u00f0 me\u00f0 falska \u00fatg\u00e1fu, \u00fear sem k\u00e6rleikur ver\u00f0ur \u00fevingun og hj\u00e1lpr\u00e6\u00f0i ver\u00f0ur efnahagsleg skipan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fyrir Dostojevsk\u00ed var frelsi\u00f0 &#8211; einkum frelsi samviskunnar &#8211; kjarni kristninnar. Allt sem kaupir s\u00e6la s\u00e1tt me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 svipta f\u00f3lk valfrelsi er \u00fev\u00ed svik vi\u00f0 Krist, jafnvel \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 tali \u00ed hans nafni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Samhengi:<\/strong> Dostojevsk\u00ed var sj\u00e1lfur \u00ed s\u00f3s\u00edal\u00edskum hring (Petrasjevsk\u00ed) \u00e1 yngri \u00e1rum, var d\u00e6mdur til dau\u00f0a og slapp \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu stundu. Eftir \u00fea\u00f0 sneri hann s\u00e9r a\u00f0 r\u00e9tttr\u00fana\u00f0i og slavneskri kristni, og afsta\u00f0a hans til s\u00f3s\u00edalisma er hluti af \u00fev\u00ed uppgj\u00f6ri.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og GG beinir svo or\u00f0un s\u00ednum a\u00f0 m\u00e9r og segir:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;\u00deetta tengist beint spurningu \u00feinni um Habermas: Dostojevsk\u00ed taldi a\u00f0 hugsj\u00f3nir um jafnr\u00e6\u00f0i g\u00e6tu ekki lifa\u00f0 \u00e1n tr\u00faarinnar, en Habermas a\u00f0 \u00fe\u00e6r g\u00e6tu \u00fea\u00f0.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">J\u00e1, svo \u00f6llu s\u00e9 til haga haldi\u00f0, \u00fe\u00e1 ver\u00f0 \u00e9g a\u00f0 koma me\u00f0 r\u00f6kin b\u00e6\u00f0i me\u00f0 og m\u00f3ti sj\u00e1lfum m\u00e9r, en \u00e9g hallast n\u00fa frekar a\u00f0 sko\u00f0un sk\u00e1ldsins!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gu\u00f0leysinginn Habermas \u00feekkti a\u00f0 minnsta kosti r\u00e6tur hinna vestr\u00e6nu gilda \u00fe\u00f3tt hann try\u00f0i ekki \u00e1 Krist. \u00dev\u00ed mi\u00f0ur segi \u00e9g n\u00fa &#8211; hans vegna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En hva\u00f0 var\u00f0ar Vinstri\u00f0, me\u00f0 st\u00f3rum staf, \u00fe\u00e1 vir\u00f0ist m\u00e9r fl\u00f3ra hugmynda \u00feess vaxa \u00ed jar\u00f0vegi marxisma og kv\u00e6mum hans. Og vissulega m\u00e1 gefa Dostojevski hr\u00f3s fyrir a\u00f0 hafa skynja\u00f0 fylgifiska s\u00f3s\u00edalismans svo snemma \u00ed s\u00f6gunni og a\u00f0 hafa s\u00e9\u00f0 \u00ed gegnum \u00fe\u00e1 villutr\u00fa alla. Hin kristnu gildi eru tekin \u00far samhengi \u00ed Vinstrinu og ger\u00f0 a\u00f0 n\u00fdjum gu\u00f0lausum \u00e1tr\u00fana\u00f0i. Allt \u00fea\u00f0, sem menn hengja hatt sinn \u00e1 l\u00edfinu og treysta til hins \u00edtrasta, er \u00ed raun \u00e1tr\u00fana\u00f0ur \u00fe\u00f3tt enginn s\u00e9 gu\u00f0inn &#8211; nema \u00fe\u00e1 a\u00f0 hann s\u00e9 einmitt ma\u00f0urinn sj\u00e1lfur. Naflatr\u00fa m\u00e6tti \u00fea\u00f0 heita. &#8220;Incurvatus in se&#8221;, sag\u00f0i L\u00father kallinn um hinn synduga mann. Hann er kengboginn inn \u00ed sj\u00e1lfan sig.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Til er skilyr\u00f0islaus k\u00e6rleikur &#8211; a.m.k. sem hugmynd &#8211; sem l\u00edklega er a\u00f0eins \u00e1 valdi alm\u00e6ttisins. Vi\u00f0 sem byggjum \u00feennan heim gerum kr\u00f6funa um a\u00f0 \u00feau sem eru andlag k\u00e6rleika hinna betur megandi, finni um lei\u00f0 a\u00f0 k\u00e6rleikanum \u00fearf a\u00f0 fylgja andsvar, vi\u00f0brag\u00f0, \u00e1byrg\u00f0, inngilding. Minni \u00e1 \u00fea\u00f0 sem fyrr var r\u00e6tt h\u00e9r a\u00f0 framan um tv\u00edv\u00e6ngja fugla en ekki einv\u00e6ngja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g spur\u00f0i gervigreindina um framsetningu m\u00edna um Vinstri\u00f0 og f\u00e9kk \u00feetta svar:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;\u00deetta er \u00fev\u00ed ekki alveg \u00far lausu lofti gripi\u00f0 [hj\u00e1 skrifara], \u00fev\u00ed hugmyndalegur skyldleiki er raunverulegur, en \u00fea\u00f0 er ofm\u00e6lt a\u00f0 allt \u00feetta s\u00e9 sami hluturinn e\u00f0a \u201eafbrig\u00f0i af marxisma\u201c. R\u00e9ttara v\u00e6ri a\u00f0 segja a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 hugmyndafj\u00f6lskylda me\u00f0 fl\u00f3kin og stundum andst\u00e6\u00f0 tengsl.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deakka GG fyrir \u00feessi vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 vi\u00f0 spurningu skrifara sem vill halda \u00e1fram a\u00f0 l\u00e6ra og \u00feroskast.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>VESTURL\u00d6ND \u00de\u00c1 OG N\u00da<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1stand Vesturlanda um \u00feessar mundir er \u00ed raun skelfilegt. \u00c9g sit og skrifa \u00feessa \u00feanka \u00ed Varjs\u00e1 \u00ed P\u00f3llandi. \u00dej\u00f3\u00f0inni, sem \u00fea\u00f0 land byggir, er h\u00e6lt \u00ed h\u00e1stert fyrir samheldni, festu vi\u00f0 grunngildi kristinnar tr\u00faar og varin landam\u00e6ri. P\u00f3lverjar hafa um aldir \u00feurft a\u00f0 \u00feola yfirgang og \u00f3r\u00e9tt og \u00fea\u00f0 var \u00ed \u00feeirra landi sem Nazistar dr\u00e1pu millj\u00f3nir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fyrir nokkrum d\u00f6gum, 7. n\u00f3v. 2026 framdi &#8220;h\u00e6gri \u00f6fgama\u00f0ur&#8221; \u00f3d\u00e6\u00f0i \u00ed Krak\u00f3w og drap saklaust f\u00f3lk \u00e1 torgi borgarinnar. Hann var yfirbuga\u00f0ur af tveim hetjum \u00ed l\u00f6gregluli\u00f0i, en l\u00e9st af s\u00e1rum s\u00ednum \u00e1 sj\u00fakrah\u00fasi. Fimm d\u00f6gum s\u00ed\u00f0ar h\u00e9ldu P\u00f3lverjar fullveldisdaginn h\u00e1t\u00ed\u00f0legan, 11. n\u00f3vember og f\u00f3lk fagna\u00f0i \u00fear innileg og \u00e1 sj\u00f3nvarpsmyndum s\u00e1ust P\u00f3lverjar ganga tug\u00fe\u00fasundum saman me\u00f0 f\u00e1na \u00e1 lofti til a\u00f0 fagna og margir me\u00f0 helgimyndir af Kristi og Mar\u00edu gu\u00f0sm\u00f3\u00f0ur. P\u00f3lverjar eiga s\u00e9r fl\u00f3kna s\u00f6gu yfirgangs innr\u00e1sarherja um aldir. Tr\u00fain hefur l\u00f6ngum veri\u00f0 \u00feeirra skj\u00f3l og v\u00f6rn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g rifja h\u00e9r upp atvik \u00far s\u00f6gu Seinni heimistyrjaldarinnar:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Um <strong>1,1 millj\u00f3n manns<\/strong> voru myrt \u00ed Auschwitz-Birkenau, og af \u00feeim voru um <strong>960.000 gy\u00f0ingar<\/strong>. \u00dea\u00f0 gerir um 90% allra f\u00f3rnarlamba b\u00fa\u00f0anna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Flestir voru fluttir \u00feanga\u00f0 fr\u00e1 Ungverjalandi, P\u00f3llandi, Frakklandi, Hollandi, Grikklandi, T\u00e9kk\u00f3sl\u00f3vak\u00edu og fleiri l\u00f6ndum. Um 865.000 \u00feeirra voru sendir beint \u00ed gasklefana vi\u00f0 komuna, \u00e1n \u00feess a\u00f0 vera skr\u00e1\u00f0ir \u00ed b\u00fa\u00f0irnar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6nnur f\u00f3rnarl\u00f6mb voru um 70.000-75.000 p\u00f3lskir borgarar, um 21.000 r\u00f3maf\u00f3lk, um 15.000 sov\u00e9skir str\u00ed\u00f0sfangar og um 10.000-15.000 a\u00f0rir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f6lurnar byggja \u00e1 ranns\u00f3knum sagnfr\u00e6\u00f0inga eins og Franciszeks Piper, sem eru vi\u00f0urkenndar af Auschwitz-Birkenau safninu. \u00dear sem nazistar eyddu skj\u00f6lum og st\u00f3r hluti f\u00f3rnarlamba var aldrei skr\u00e1\u00f0ur er \u00feetta mat, ekki n\u00e1kv\u00e6mar t\u00f6lur. \u00cd allri helf\u00f6rinni voru um <strong>6 millj\u00f3nir gy\u00f0inga<\/strong> myrtir.&#8221; (GG)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vesturl\u00f6nd gl\u00edma vi\u00f0 margv\u00edslegan vanda \u00ed okkar samt\u00ed\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00f3juhesturinn er fr\u00e6gasta herbrag\u00f0 fornaldar, skr\u00e1\u00f0 \u00ed gr\u00edskri go\u00f0s\u00f6gn um Tr\u00f3justr\u00ed\u00f0i\u00f0. Hermenn voru faldir inni \u00ed st\u00f3rum tr\u00e9hesti \u00e1 hj\u00f3lum og komust \u00feannig inn \u00ed borgina. Falsforritum \u00ed t\u00f6lvuheimum n\u00fat\u00edmans er l\u00edkt vi\u00f0 Tr\u00f3juhesta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">F\u00f6lsk hugmyndafr\u00e6\u00f0i e\u00f0a sk\u00f6kk, sm\u00edgur v\u00ed\u00f0a um heim og brenglar hugsun f\u00f3lks.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>BREYTT F\u00c9LAGSLEGT UMHVERFI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>VEGNA \u00d3L\u00cdKRA TR\u00daARBRAG\u00d0A<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g hef \u00e1\u00f0ur nefnt stefnur sem eru jafnv\u00e6gi l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isins skeinuh\u00e6ttar. G\u00edfurlegur fj\u00f6ldi innflytjenda sem eru m\u00faslimar \u00f3gna Vesturl\u00f6ndum. \u00deeir eru sendir beint e\u00f0a \u00f3beint af hreyfingum inna islam sem eru Vesturl\u00f6ndum fjandsamlegar. M\u00faslimar hafa komist til valda \u00ed st\u00f3rborgum \u00ed London og v\u00ed\u00f0ar \u00ed Bretlandi og \u00ed New York og \u00ed n\u00fdafst\u00f6\u00f0num kosningum \u00ed BNA komst m\u00faslimi \u00ed fyrsta sinn \u00ed \u00f6ldungadeildina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6ldungadeildar \u00feingma\u00f0urinn, John Kennedy, t\u00f3k \u00feennan n\u00fdja borgarstj\u00f3ra NY \u00ed bakar\u00edi\u00f0 n\u00fdlega og fletti ofan af honum. Hann s\u00fdndi fram \u00e1 a\u00f0 Mandani v\u00e6ri \u00ed raun falssp\u00e1ma\u00f0ur, svo \u00e9g gr\u00edpi til bibl\u00edum\u00e1ls. Borgarstj\u00f3rinn f\u00f3r sneyptur af fundinum me\u00f0 \u00feingmanninum sem \u00f3x upp \u00far erfi\u00f0um a\u00f0st\u00e6\u00f0um og kj\u00f6rum og komst til metor\u00f0a \u00ed BNA. Mamdani er \u00falfur \u00ed sau\u00f0ag\u00e6ru, forr\u00edkur muslimi \u00ed mynd frelsara, sem l\u00fdgur og sv\u00edkur, fegrar sig og s\u00edna me\u00f0 undirferli og blekkingum. Menn sem fylgja anda K\u00f3ransins mega nefnilega lj\u00faga a\u00f0 vantr\u00fau\u00f0um, lj\u00faga a\u00f0 hinum kristnu og \u00f6llum \u00f6\u00f0rum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Almennir m\u00faslimar eru f\u00f3lk eins og a\u00f0rir, en ruglingslegur og fjarst\u00e6\u00f0ukenndur hugmyndaheimur islam, sem kenndur er vi\u00f0 M\u00fahamme\u00f0 sp\u00e1mann, er sl\u00edkur, a\u00f0 hann geymir hugmyndir, sem eru svo fjarri vestr\u00e6num gildum og Kristni, a\u00f0 \u00fea\u00f0 ja\u00f0rar ekki a\u00f0eins vi\u00f0 brj\u00e1l\u00e6\u00f0i og vitfirringu, heldur er hreint brj\u00e1l\u00e6\u00f0i og vitfirring. Og \u00fea\u00f0 er me\u00f0 vilja a\u00f0 or\u00f0in eru tv\u00edtekin af m\u00e9r \u00ed fyrri setningu. Lestu tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0i \u00e1 h\u00e1sk\u00f3lastigi &#8211; og ber\u00f0u saman \u00f6ll tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 heims og \u00fe\u00fa munt skilja hva\u00f0 \u00e9g \u00e1 vi\u00f0. Tr\u00f3juhestar islam eru f\u00f3tfimari en margur heldur og ekki \u00fearf nema eina eldsp\u00edtu og \u00f6fgafullan <em>imam<\/em> til a\u00f0 kveikja \u00ed \u00fev\u00ed tundri sem fjarst\u00e6\u00f0ukennd tr\u00fa getur veri\u00f0 \u00ed hug og hjarta hins venjulega og fri\u00f0sama m\u00faslima. \u00deeir beita \u00fev\u00ed miskunnarlaust, lj\u00f3st og leynt, a\u00f0 koma s\u00e9r fyrir \u00ed samf\u00e9l\u00f6gum og taka \u00feau yfir. \u00deeir haf a.m.k. 1200 \u00e1ra reynslu af \u00fev\u00ed. \u00c1 matse\u00f0li hugmyndafr\u00e6\u00f0i \u00feeirra er hin \u00feekkti r\u00e9ttur: H\u00e6gso\u00f0inn froskur \u00ed vatni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deekktur fr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur og fl\u00f3ttama\u00f0ur fr\u00e1 L\u00edbanon, Gad Saad, l\u00fdsir \u00fev\u00ed hvernig m\u00faslimar n\u00e1\u00f0u a\u00f0 fj\u00f6lga s\u00e9r svo \u00ed landi hans, a\u00f0 \u00feeir t\u00f3ku yfir. Og \u00feegar \u00feeir h\u00f6f\u00f0u n\u00e1\u00f0 v\u00f6ldum f\u00f3ru \u00feeir a\u00f0 ofs\u00e6kja gy\u00f0inga og kristna. Svona hafa \u00feeir teki\u00f0 land eftir land. Gu\u00f0 for\u00f0i Evr\u00f3pusambandinu fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 taka Tyrkland inn \u00ed Sambandi\u00f0 me\u00f0 yfir 80 millj\u00f3nir \u00edb\u00faa. Evr\u00f3pa er \u00feegar \u00ed h\u00e6ttu \u00e1 a\u00f0 ver\u00f0a islam a\u00f0 br\u00e1\u00f0. Tyrkir myndu reka smi\u00f0sh\u00f6ggi\u00f0 \u00e1 \u00fea\u00f0 mikla &#8220;Tyrkjar\u00e1n&#8221; 21. aldar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00de\u00e1 benda andst\u00e6\u00f0ingar kristni gjarna \u00e1 a\u00f0 \u00ed Gamla testamenginu s\u00e9 n\u00fa margt lj\u00f3tt. Satt er \u00fea\u00f0 og sama \u00e1 vi\u00f0 um \u00cdslendingas\u00f6gurnar. B\u00e1\u00f0ar b\u00f3kmenntahef\u00f0irnar spruttu upp \u00ed jar\u00f0vegi erfi\u00f0rar l\u00edfsbar\u00e1ttu og s\u00f6gu, sem ekki er \u00ed dag teki\u00f0 til fyrirmyndar. Kristnin hefur hreinsa\u00f0 allt sl\u00edkt me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 breg\u00f0a lj\u00f3si k\u00e6rleika og miskunnar yfir hvorn tveggja menningararfinn. Kristnin bo\u00f0ar ekkert af \u00fev\u00ed sem \u00feykir hryllilegt \u00ed GT. En islam leyfir og beitir \u00e1\u00feekkum atri\u00f0ur \u00far s\u00ednum arfi og refsar eftir atvikum me\u00f0 afli svipu, sver\u00f0s e\u00f0a sn\u00f6ru.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 megum ekki vera eins og kj\u00e1nar gagnvart innflytjendum. Vi\u00f0 eigum au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 s\u00fdna f\u00f3lki miskunn, elska n\u00e1nugann og hj\u00e1lpa honum, en eins og \u00e9g reyni a\u00f0 \u00fatsk\u00fdra \u00ed fyrrihluta \u00feessa greinarkorns, \u00fe\u00e1 ver\u00f0ur k\u00e6rleikurinn a\u00f0 haldast \u00ed hendur vi\u00f0 r\u00e6ttl\u00e6ti\u00f0, r\u00e9ttindin vi\u00f0 skyldurnar og allt \u00fea\u00f0. Oftast er affaras\u00e6last a\u00f0 hj\u00e1lpa f\u00f3lki til sj\u00e1lfshj\u00e1lpar inna s\u00edns eigin menningarheims \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 flytja \u00fea\u00f0 inn \u00ed menningu sem er \u00feeim framandi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innflytjendur. Enginn \u00e1 a\u00f0 komast inn \u00ed landi\u00f0 nema a\u00f0 <em>vi\u00f0urkenna<\/em> gildi lands og menningar, l\u00f6g og reglur, l\u00edfsh\u00e6tti og l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegar SKYLDUR sem allir \u00feurfa a\u00f0 axla. Hef\u00f0ir sem leyfa ofbeldi og har\u00f0neskju gangvart f\u00f3lki, hefnd og aft\u00f6kur, eiga ekki erindi \u00ed nokkru Vestr\u00e6nu landi. Annars ver\u00f0ur til r\u00edki \u00ed r\u00edkinu og \u00fea\u00f0 kann ekki g\u00f3\u00f0ri lukku a\u00f0 st\u00fdra. Fj\u00f6lm\u00f6rg d\u00e6mi sanna \u00feetta t.d. \u00ed Bretlandi og v\u00ed\u00f0ar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g m\u00e1 til me\u00f0 a\u00f0 h\u00e6la sitjandi d\u00f3msm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra okkar, \u00deorbj\u00f6rgu Sigr\u00ed\u00f0i Gunnlaugsd\u00f3ttur, sem s\u00fdnt hefur \u00e1r\u00e6\u00f0i og inns\u00e6i \u00ed \u00feann vanda, sem m\u00e1lefni innflytjenda er. \u00dea\u00f0 \u00fearf sterk bein \u00ed \u00feann slag. Geta m\u00e1 \u00feess a\u00f0 Danir hafa \u00e1 \u00e1rinu 2026 hert verulega a\u00f0ger\u00f0ir til a\u00f0 v\u00edsa erlendum r\u00edkisborgurum \u00far landi og hvetja til sj\u00e1lfviljugrar heimfer\u00f0ar. \u00deetta kemur fram \u00ed n\u00fdjum hugmyndum d\u00f6nsku r\u00edkisstj\u00f3rnarinnar (<em>Udvisningsreformen<\/em>) um brottv\u00edsanir auk al\u00fej\u00f3\u00f0legra \u00e1forma um m\u00f3tt\u00f6ku- og endursendingarmi\u00f0st\u00f6\u00f0var utan Evr\u00f3pusambandsins.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 megum ekki hlaupa eftir hva\u00f0a \u00f3skum sem aktiv\u00edstar halda \u00e1 lofti, \u00ed grunnhyggni og \u00feekkingarleysi, \u00ed trylltum ham \u00e1 torgum heims, sem \u00ed m\u00f6rgum tilfellum finnur sinn eina tilgang \u00ed l\u00edfinu a\u00f0 hamast \u00ed hinu og \u00feessu, \u00f6llu sem gefur kikk og skekur jafnv\u00e6gi. \u00dea\u00f0 er engu l\u00edkara en fri\u00f0leysi\u00f0 og \u00f6skrin s\u00e9 \u00feeim v\u00edma. Neti\u00f0 og samf\u00e9lagmi\u00f0lar hafa valdelft marga au\u00f0nuleysingja og fylgifiska \u00feeirra, sem hafa enga stefnu \u00ed l\u00edfinu, nema a\u00f0 \u00f6skra og hamast gegn \u00f6llum heilbrig\u00f0um gildum og stefnum \u00feeim sem lagt hafa grunninn a\u00f0 Vesturl\u00f6ndum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>EITT MANNKYN ME\u00d0 SKYLDAR L\u00cdFSREGLUR<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd frumkristni t\u00f3kust svonefndir gy\u00f0ingkristnir og hei\u00f0inkristnir \u00e1 um t\u00falkun \u00e1 helgum textum, einkum \u00far arfi gy\u00f0inga \u00fe.e. \u00fev\u00ed sem kristnir kalla Gamla testamenti\u00f0. Hei\u00f0inkristnir vildu ekki taka \u00e1 sig skyldur sem var gy\u00f0ingkristnum \u00ed bl\u00f3\u00f0 bori\u00f0. Kollega minn (\u00deJ\u00de) rifja\u00f0i \u00fea\u00f0 upp \u00ed samtali vi\u00f0 mig um \u00feessi m\u00e1l, a\u00f0 hinir gy\u00f0ingkristnu, f\u00e9llust \u00e1 \u00fea\u00f0, a\u00f0 hinum hei\u00f0inkristnu, v\u00e6ri gert a\u00f0 fylgja l\u00f6gm\u00e1li N\u00f3a, sem kom \u00e1 undan l\u00f6gm\u00e1li M\u00f3se.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og enn hj\u00e1lpar GG og birtir m\u00e9r samantekt:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>L\u00f6gm\u00e1l N\u00f3a<\/strong> (N\u00f3a\u00edtal\u00f6gin) eru sj\u00f6 l\u00f6g sem samkv\u00e6mt gy\u00f0inglegri hef\u00f0 \u00e1ttu vi\u00f0 um allt mannkyn eftir fl\u00f3\u00f0i\u00f0, en ekki bara \u00cdsrael:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bann vi\u00f0 skur\u00f0go\u00f0ad\u00fdrkun:<\/strong> A\u00f0 d\u00fdrka ekki a\u00f0ra gu\u00f0i e\u00f0a skapa\u00f0a hluti en hinn eina sanna skapara.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bann vi\u00f0 gu\u00f0lasti:<\/strong> A\u00f0 s\u00fdna nafni og tign Gu\u00f0s vir\u00f0ingu og form\u00e6la honum ekki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bann vi\u00f0 manndr\u00e1pi:<\/strong> Vir\u00f0ing fyrir mannsl\u00edfinu; banna\u00f0 er a\u00f0 taka l\u00edf annars manns.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bann vi\u00f0 kynfer\u00f0islegu si\u00f0leysi:<\/strong> Bann vi\u00f0 sifjaspellum, h\u00f3rd\u00f3mi og \u00f6\u00f0rum brotum gegn hj\u00f3nabandinu og fj\u00f6lskyldunni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bann vi\u00f0 \u00fej\u00f3fna\u00f0i:<\/strong> A\u00f0 vir\u00f0a eignarr\u00e9tt annarra og stela hvorki n\u00e9 r\u00e6na.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bann vi\u00f0 grimmd gegn d\u00fdrum:<\/strong> Bann vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 svelgja e\u00f0a neyta kj\u00f6ts sem skori\u00f0 hefur veri\u00f0 af d\u00fdri \u00e1 me\u00f0an \u00fea\u00f0 er enn \u00e1 l\u00edfi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Skylda til a\u00f0 stofna d\u00f3mst\u00f3la:<\/strong> Krafa um a\u00f0 samf\u00e9l\u00f6g setji upp r\u00e9ttarkerfi og d\u00f3mst\u00f3la til a\u00f0 framfylgja r\u00e9ttl\u00e6ti og refsa \u00feeim sem brj\u00f3ta l\u00f6gin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd gy\u00f0ingd\u00f3mi er ekki ger\u00f0 krafa um a\u00f0 a\u00f0rar \u00fej\u00f3\u00f0ir sn\u00faist til gy\u00f0inglegrar tr\u00faar, heldur er liti\u00f0 svo \u00e1 a\u00f0 s\u00e9rhver manneskja sem fylgir \u00feessum sj\u00f6 grundvallarreglum s\u00e9 r\u00e9ttl\u00e1t og eigi v\u00edsan sta\u00f0 \u00ed komandi heimi (<em>Olam Ha-Ba<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 lifum \u00e1 r\u00f3sturs\u00f6mum t\u00edmum. M\u00e9r finnst margt sem birtist \u00ed fr\u00e9ttum daglega minna \u00e1 t\u00edma Jes\u00fa. Gegn fr\u00e9ttum heimsins er vert a\u00f0 sko\u00f0a fr\u00e9ttir Jes\u00fa &#8211; en or\u00f0i\u00f0 fagna\u00f0arerindi, sem oft er nota\u00f0 um hans bo\u00f0skap, merkir einmitt fr\u00e9ttir. Bibl\u00edan er t.d. k\u00f6llu\u00f0 The Good News \u00e1 ensku &#8211; Hin g\u00f3\u00f0u t\u00ed\u00f0indi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>UPPL\u00ddSINGIN OG FRANSKA BYLTINGIN<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekki ver\u00f0ur r\u00e6tt um n\u00fat\u00edmann \u00e1n \u00feess a\u00f0 nefna Uppl\u00fdsinguna og Fr\u00f6nsku byltinguna en h\u00fan r\u00e9\u00f0st gegn valh\u00f6fum samt\u00edmans og lag\u00f0i \u00fe\u00e1 a\u00f0 velli. \u00dear ger\u00f0ust margir hr\u00e6\u00f0ilegir atbur\u00f0ir eins og gjarnan fylgja byltingum. A\u00f0allinn haf\u00f0i illilega misnota\u00f0 st\u00f6\u00f0u s\u00edna. En sigurvegarirnir r\u00edktu og f\u00f6gnu\u00f0u feitt en \u00ed skugga eigin illvirkja. Byltingar \u00e9ta gjarnan b\u00f6rnin s\u00edn. K\u00f3ngur og kirkja voru r\u00e1\u00f0andi \u00ed landinu um aldir og \u00e1 \u00feeim sanna\u00f0ist a\u00f0 allt vald spillir og alvald gj\u00f6rspillir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f3s\u00edalisminn og komm\u00fanisminn sigldu svo \u00ed kj\u00f6lfari\u00f0 og spyrja m\u00e1 um \u00e1v\u00f6xt \u00feeirra isma. Vissulega var \u00fe\u00f6rf \u00e1 a\u00f0 brj\u00f3ta \u00e1 bak forr\u00e9ttindi k\u00f3ngafj\u00f6lskyldna og forr\u00e9ttinda-a\u00f0als fort\u00ed\u00f0ar. Svo komu forr\u00e9ttindi h\u00e1tt settra komm\u00fanista \u00e1 d\u00f6gum Stal\u00edns. Lestu skrif Viktors Kravtsjenko, \u00c9g kaus frelsi\u00f0 (AB 1951), um reynsluna af Stal\u00ednst\u00edmanum. \u00c9g las \u00feessa b\u00f3k sem unglingur og hef \u00e6t\u00ed\u00f0 haft varann \u00e1 m\u00e9r gagnvart vinstrinu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ILLIR ANDAR &#8211; HVA\u00d0 ER TIL R\u00c1\u00d0A?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g l\u00fdk \u00feessum \u00fe\u00f6nkum me\u00f0 or\u00f0um \u00far 12. kafla Matteusargu\u00f0spjalls, versunum 22-28 er ber yfirskriftina, Gu\u00f0s r\u00edki komi\u00f0:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">22 \u00de\u00e1 var ma\u00f0ur f\u00e6r\u00f0ur til Jes\u00fa haldinn illum anda, blindur og m\u00e1llaus. Hann l\u00e6kna\u00f0i hann svo a\u00f0 hinn m\u00e1llausi gat tala\u00f0 og s\u00e9\u00f0. 23 Allt f\u00f3lki\u00f0 var\u00f0 fur\u00f0u losti\u00f0 og sag\u00f0i: \u201eHann er \u00fe\u00f3 ekki sonur Dav\u00ed\u00f0s?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br \/>24 \u00deegar far\u00edsear heyr\u00f0u \u00fea\u00f0 s\u00f6g\u00f0u \u00feeir: \u201e\u00deessi ma\u00f0ur rekur ekki \u00fat illa anda nema me\u00f0 fulltingi Beelseb\u00fals, h\u00f6f\u00f0ingja illra anda.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br \/>25 En Jes\u00fas vissi hugsanir \u00feeirra og sag\u00f0i vi\u00f0 \u00fe\u00e1: \u201eHvert \u00fea\u00f0 r\u00edki sem er sj\u00e1lfu s\u00e9r sundur\u00feykkt leggst \u00ed au\u00f0n og hver s\u00fa borg e\u00f0a heimili sem er sj\u00e1lfu s\u00e9r sundur\u00feykkt f\u00e6r ekki sta\u00f0ist. 26 Ef Satan rekur Satan \u00fat er hann sj\u00e1lfum s\u00e9r sundur\u00feykkur. Hvernig f\u00e6r r\u00edki hans \u00fe\u00e1 sta\u00f0ist? 27 Og ef \u00e9g rek illu andana \u00fat me\u00f0 fulltingi Beelseb\u00fals, me\u00f0 hverju reka \u00fe\u00e1 y\u00f0ar menn \u00fe\u00e1 \u00fat? \u00dev\u00ed skulu \u00feeir vera d\u00f3marar y\u00f0ar. 28 En ef \u00e9g rek illu andana \u00fat me\u00f0 Gu\u00f0s anda, \u00fe\u00e1 er Gu\u00f0s r\u00edki \u00feegar yfir y\u00f0ur komi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">29 E\u00f0a hvernig f\u00e6r nokkur brotist inn \u00ed h\u00fas hins sterka og r\u00e6nt eigum hans nema hann bindi \u00e1\u00f0ur hinn sterka, \u00fe\u00e1 getur hann r\u00e6nt h\u00fas hans.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br \/>30 Hver sem er ekki me\u00f0 m\u00e9r er \u00e1 m\u00f3ti m\u00e9r og hver sem safnar ekki saman me\u00f0 m\u00e9r, hann sundurdreifir. 31 \u00deess vegna segi \u00e9g y\u00f0ur: Hver synd og gu\u00f0l\u00f6stun ver\u00f0ur m\u00f6nnum fyrirgefin en gu\u00f0last gegn andanum ver\u00f0ur ekki fyrirgefi\u00f0. 32 Hverjum sem m\u00e6lir gegn Mannssyninum ver\u00f0ur \u00fea\u00f0 fyrirgefi\u00f0 en \u00feeim sem m\u00e6lir gegn heil\u00f6gum anda ver\u00f0ur ekki fyrirgefi\u00f0, hvorki \u00ed \u00feessum heimi n\u00e9 \u00ed hinum komanda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Illir andar far n\u00fa um heiminn me\u00f0 eldi og \u00f3gn, sem b\u00e1gbornar hugmyndir e\u00f0a vanhugsa\u00f0ur \u00e1setningur skamms\u00fdnna manna, sem \u00feykjast sj\u00e1andi \u00ed \u00fev\u00ed s\u00edvaxandi myrkri og upplausn, sem \u00feeir sj\u00e1lfir hafa til s\u00e1\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>LOKAOR\u00d0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vandi okkar er fj\u00f6l\u00fe\u00e6ttur og sn\u00fdr alls ekki eing\u00f6ngu a\u00f0 framandi tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0um. Vandinn liggur \u00ed \u00feeirri upplausn og taumleysi sem er fylgifiskur \u00feess a\u00f0 gildin eru ekki virt. \u00deau hafa veri\u00f0 gengisfelld og jafnvel kasta\u00f0 gj\u00f6rsamlega \u00e1 gl\u00e6. Kannastu vi\u00f0 borgirnar S\u00f3d\u00f3mu og G\u00f3morru \u00ed GT sem lag\u00f0ar voru \u00ed r\u00fast? M\u00faslimar fyrirl\u00edta okkur Vesturlandab\u00faa vegna \u00feess a\u00f0 n\u00f6fn \u00feessara borga bera okkur a\u00f0 sumu leyti vitni a\u00f0 breyttu breytanda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00de\u00e1 hefur netv\u00e6\u00f0ingin haft gr\u00ed\u00f0arleg \u00e1hrif, einkum samf\u00e9lagmi\u00f0lar &#8211; og Gervigreindin er or\u00f0inn st\u00f3r breyta &#8211; sem vi\u00f0 vitum ekki hvert muni lei\u00f0a okkur. T\u00e6knin hefur gert margt au\u00f0veldara \u00ed daglegu l\u00edfi f\u00f3lks en um lei\u00f0 vir\u00f0ist h\u00fan gera okkur varanarlausari fyrir \u00feeim \u00f3v\u00e6rum sem naga r\u00e6tur menningar okkar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hver og hva\u00f0 ver okkur best fyrir \u00feessum \u00f3v\u00e6rum?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00e6\u00f0um \u00fea\u00f0 og leitum fars\u00e6lla lei\u00f0a!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>eftir \u00d6rn B\u00e1r\u00f0 J\u00f3nsson M\u00e9r hefur veri\u00f0 t\u00ed\u00f0r\u00e6tt um gildagrunn Vesturlanda \u00ed pistlum og r\u00e6\u00f0um \u00e1 li\u00f0num \u00e1rum. \u00de\u00e1 hef \u00e9g minnt \u00e1 a\u00f0 \u00f6ll grunngildi Vesturlanda koma \u00ed raun \u00far Bibl\u00edunni e\u00f0a eru leidd af gildum \u00feeirrar merku b\u00f3kar. Juergen Habermas, n\u00fdl\u00e1tinn stj\u00f6rnuheimspekingur og gu\u00f0leysingi, lag\u00f0i \u00e1herslu \u00e1 \u00feetta \u00ed kenningum s\u00ednum. D\u00f3mskerfi\u00f0, menntakerfi\u00f0, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[4,5],"tags":[],"class_list":["post-8534","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-greinar-og-hugvekjur-articles","category-heimsmalin-stjornmal-stid-og-atok"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8534"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8534\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8537,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8534\/revisions\/8537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}