{"id":8385,"date":"2026-10-26T13:42:39","date_gmt":"2026-10-26T13:42:39","guid":{"rendered":"http:\/\/ornbardur.com\/2026\/10\/26\/heimur-hamingja-hugmyndafraedi-hamfarir\/"},"modified":"2026-10-26T13:42:39","modified_gmt":"2026-10-26T13:42:39","slug":"heimur-hamingja-hugmyndafraedi-hamfarir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ornbardur.com\/?p=8385","title":{"rendered":"Um \u00f3eir\u00f0ir og r\u00f3stur"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Heimur, hamingja, hugmyndafr\u00e6\u00f0i, hamfarir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1366\" height=\"901\" src=\"http:\/\/localhost:8081\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/img_1587.jpg?w=1024\" alt=\"\" class=\"wp-image-8383\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Laugardaginn 17. okt\u00f3ber s.l. r\u00e6ddi \u00e9g vi\u00f0 d\u00f3ttur m\u00edna sem b\u00fdr \u00e1 meginlandi Evr\u00f3pu \u00ed mynds\u00edma. H\u00fan var \u00fe\u00e1 \u00ed sambandi vi\u00f0 d\u00f3ttur s\u00edna sem er vi\u00f0 n\u00e1m \u00ed annarri borg \u00fe.e. \u00ed Frakklandi. \u00c9g tengdist \u00feeim b\u00e1\u00f0um. Mynds\u00edminn s\u00fdndi \u00e6stan m\u00fag \u00e1 g\u00f6tunni fyrir utan heimili d\u00f3tturd\u00f3ttur minnar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Viltu hlusta? Smelltu!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/pub-c849b6aaf98340c4bec7b480b0f7ffe9.r2.dev\/2026\/10\/heimur-hamingja-hugmyndafraedi-hamfarir.m4a\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kveikt haf\u00f0i veri\u00f0 \u00ed b\u00e1lkesti \u00e1 g\u00f6tunni og \u00e6st f\u00f3lk \u00e6ddi fram og aftur. Eftir sm\u00e1t\u00edma var komin l\u00f6gregla \u00e1 sv\u00e6\u00f0i\u00f0. H\u00f3pur \u00feeirra mynda\u00f0i r\u00f6\u00f0 vi\u00f0 n\u00e6stu gatnam\u00f3t, \u00feeir f\u00f3ru s\u00e9r h\u00e6gt og hreyf\u00f0u sig yfirvega\u00f0 og r\u00f3lega, f\u00e6r\u00f0ust n\u00e6r m\u00f3tm\u00e6lendum. \u00de\u00e1 f\u00f3r a\u00f0 sj\u00e1st reykur fr\u00e1 t\u00e1ragashylkjum sem fylltu andr\u00famslofti\u00f0 \u00e1 sv\u00e6\u00f0inu og haf\u00f0i \u00e1hrif \u00e1 f\u00f3lk. H\u00e6gt og b\u00edtandi gekk l\u00f6greglan fram og leysti h\u00f3pinn upp. \u00c9g s\u00e1 ekki anna\u00f0 en a\u00f0 h\u00fan hef\u00f0i fari\u00f0 fram af yfirvegun og fagmennsku.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00e9r fannst \u00f3tr\u00falegt a\u00f0 horfa \u00e1 \u00feetta \u00ed gegnum mynds\u00edma barnabarns m\u00edns og skynja\u00f0i hva\u00f0 \u00feessi heimur er \u00ed raun l\u00edtill og n\u00e1l\u00e6gur okkur \u00fe\u00f3tt vi\u00f0 b\u00faum nor\u00f0ur vi\u00f0 heimskautsbaug.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En hva\u00f0 var eiginlega \u00ed gangi? Hverju var m\u00f3tm\u00e6lt og af hverjum? Hva\u00f0a f\u00f3lk er \u00feetta sem kveikir b\u00e1l og veldur skemmdum, r\u00e6\u00f0st inn \u00ed verslanir og stelur varningi \u00ed trylltu \u00e1standi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deetta eru a\u00f0 hluta til n\u00e1msmenn og fylgifiskar \u00fdmsir, sem krefjast betri kjara handa sk\u00f3laf\u00f3lki og \u00fear er v\u00edsa\u00f0 til skorts \u00e1 n\u00e1msg\u00f6gnum, kennurum og fleiru. B\u00e6kur vantar, strokle\u00f0ur og st\u00edlvopn. \u00cd sumum greinum vantar kennara. Vissuelga er \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 koma \u00e1 framf\u00e6ri kr\u00f6fum um betri kj\u00f6r n\u00e1msmanna \u00ed v\u00ed\u00f0um skilningi. En er \u00fea\u00f0 lei\u00f0in a\u00f0 fara um \u00ed einhverri s\u00f6gulegri v\u00edmu fr\u00f6nsku byltingarinnar \u00ed hug og hjarta og brj\u00f3ta allt og bramla?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og hva\u00f0 gengur f\u00f3lki til \u00feegar \u00fea\u00f0 merkir sig f\u00e1na Hamas-samtakanna illr\u00e6mdu sem hafa heila\u00fevegi\u00f0 hinn Vestr\u00e6na heim me\u00f0 f\u00f6lskum kr\u00f6fum s\u00ednum og hatri \u00e1 gy\u00f0ingum og \u00cdsraelsr\u00edki? Hvernig stendur \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 eitra\u00f0 t\u00e1kn brj\u00e1la\u00f0ra islamista er or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 skrauti f\u00f3lks \u00e1 austurv\u00f6llum veraldar, b\u00e6\u00f0i f\u00e1ni og her\u00f0asjal? Hva\u00f0 er \u00fearna \u00e1 fer\u00f0inni anna\u00f0 en innr\u00e6tt villa vafasamra kenninga og rangs s\u00f6guskilnings?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og vi\u00f0 b\u00faum vi\u00f0 sk\u00f3la \u00fear sem b\u00f6rnum er innr\u00e6tt allskonar vitleysa, reyndar \u00ed bland vi\u00f0 margt gott. En h\u00e9r er \u00e9g t.d. a\u00f0 v\u00edsa \u00ed innr\u00e6tingu svonefndra &#8220;kynjafr\u00e6\u00f0inga&#8221; sem eru sj\u00e1lfskapa\u00f0ir \u00e1r\u00f3\u00f0ursmeistarar hugmyndafr\u00e6\u00f0i sem \u00e1 s\u00e9r litlar v\u00edsindalegar r\u00e6tur ef nokkrar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00fair f\u00f3lk \u00fev\u00ed \u00ed raun a\u00f0 til s\u00e9u 73 kyn!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Allir vita au\u00f0vita\u00f0 \u00ed hjarta s\u00e9r, b\u00e6\u00f0i almenningur og bestu v\u00edsindamenn veraldar, a\u00f0 kynin eru bara tv\u00f6. Meira a\u00f0 segja sj\u00e1lfur Richard Dawkins, sem \u00e9g kalla p\u00e1fa gu\u00f0leysingja heimsins, segir \u00feau bara vera tv\u00f6.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 f\u00e6\u00f0umst anna\u00f0hvort sem drengir e\u00f0a st\u00falkur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kynheg\u00f0un er svo allt anna\u00f0. Kynhv\u00f6t og fab\u00falur um kynl\u00edf er allt \u00f6nnur Ella og sl\u00edkt \u00e1 ekkert erindi vi\u00f0 b\u00f6rn sem eru ekki komin \u00e1 kyn\u00feroskaaldur. Auvita\u00f0 eru til allskonar fr\u00e1vik \u00ed s\u00e1larl\u00edfi f\u00f3lks \u00feegar kemur a\u00f0 kynheg\u00f0un. En er \u00fea\u00f0 allt gott og uppbyggjandi? L\u00ed\u00f0ur f\u00f3lki betur sem hefur ekkert taumhald og heg\u00f0ar s\u00e9r sem \u00f3temjur? \u00c9g tek \u00fea\u00f0 fram a\u00f0 m\u00e9r ber a\u00f0 elska n\u00e1ungann, f\u00f3lk me\u00f0 allar \u00feessar meintu 73 \u00f3l\u00edku heg\u00f0anir -Nota Bene &#8211; heg\u00f0anir! \u00c9g reyni a\u00f0 elska \u00feau \u00f6ll, en alls ekki breytnina!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hva\u00f0 segir hinn heimsfr\u00e6gi \u00fer\u00f3unarl\u00edffr\u00e6\u00f0ingur, Richard Dawkins um \u00feetta allt. \u00c9g spur\u00f0i Claude, gervigreindina og h\u00fan svara\u00f0i \u00feannig:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dawkins segir a\u00f0 kynin s\u00e9u tv\u00f6 og a\u00f0 \u201egender\u201c (f\u00e9lagslegt kyn\/kynvitund) s\u00e9 anna\u00f0 og hugl\u00e6gt fyrirb\u00e6ri, sem hann hefur l\u00edtinn \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 reyna a\u00f0 telja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2022 Kyn (sex): Hann heldur \u00fev\u00ed fram a\u00f0 kyn s\u00e9 tv\u00edskipt \u00ed e\u00f0li s\u00ednu (tv\u00edhyggja), skilgreint \u00fat fr\u00e1 st\u00e6r\u00f0 kynfrumna (litlar, hreyfanlegar s\u00e1\u00f0frumur \u00e1 m\u00f3ti st\u00f3rum, kyrrst\u00e6\u00f0um eggfrumum). Hann segir a\u00f0 tilvik \u00fear sem kyneinkenni eru ekki afgerandi (intersex) s\u00e9u of sjaldg\u00e6f til a\u00f0 hnekkja \u00feeirri sta\u00f0h\u00e6fingu a\u00f0 kyn s\u00e9u tv\u00f6.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2022 \u201eGender\u201c (f\u00e9lagslegt kyn\/kynvitund): \u00cd \u00fe\u00e6tti Piers Morgan sag\u00f0i hann a\u00f0 \u201egender\u201c g\u00e6ti veri\u00f0 \u201ehugl\u00e6gt\u201c fyrir suma. \u00deegar hann var spur\u00f0ur \u00fat \u00ed fullyr\u00f0ingar um a\u00f0 til s\u00e9u 100 \u201egender\u201c svara\u00f0i hann \u00fev\u00ed til a\u00f0 hann hef\u00f0i engan \u00e1huga \u00e1 sl\u00edku. \u00cd grein sinni \u00ed *New Statesman* ger\u00f0i hann gr\u00edn a\u00f0 \u00fev\u00ed hvernig fj\u00f6ldi \u201egender\u201c-flokka hefur margfaldast, og hann l\u00edtur \u00e1 kynvitund sem \u201esk\u00e1lda\u00f0 kyn\u201c fremur en l\u00edffr\u00e6\u00f0ilegan flokk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2022 V\u00ed\u00f0t\u00e6kari afsta\u00f0a: Hann hefur vari\u00f0 J.K. Rowling gegn \u00fev\u00ed sem hann kallar einelti. Hann undirrita\u00f0i einnig yfirl\u00fdsingu \u00fear sem l\u00fdst er andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 notkun kyn\u00feroskablanda og kynlei\u00f0r\u00e9ttingara\u00f0ger\u00f0a hj\u00e1 b\u00f6rnum sem skilgreina sig sem trans. Hann hefur vi\u00f0urkennt a\u00f0 kynami (e. *gender dysphoria*) s\u00e9 raunverulegt fyrirb\u00e6ri, en hefur jafnframt sagt a\u00f0 fj\u00f6lgun \u00feeirra sem skilgreina sig sem trans megi a\u00f0 hluta til rekja til \u201et\u00edsku\u201c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hitt sj\u00f3narhorni\u00f0: Gagnr\u00fdnendur segja umm\u00e6li hans bera vott um transf\u00e6lni; \u00e1sakanir um \u201eofbeldisfullt or\u00f0brag\u00f0\u201c og \u201etransf\u00e6lni\u201c komu fram eftir a\u00f0 hann gagnr\u00fdndi \u201ehar\u00f0stj\u00f3rnarlega\u201c a\u00f0ger\u00f0arsinna. \u00cd *New Statesman* h\u00e9lt Jacqueline Rose fram gagnst\u00e6\u00f0u sj\u00f3narmi\u00f0i, \u00feess efnis a\u00f0 draga \u00e6tti tv\u00edhyggjuna um kyn \u00ed efa. Margir fr\u00e6\u00f0imenn benda einnig \u00e1 a\u00f0 kyn feli \u00ed s\u00e9r \u00fdmis l\u00edffr\u00e6\u00f0ileg l\u00f6gm\u00e1l (litninga, horm\u00f3na, l\u00edkamsger\u00f0), ekki einungis ger\u00f0 kynfrumna. Stu\u00f0ningsmenn Dawkins svara \u00fev\u00ed til a\u00f0 h\u00e9r s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 rugla saman \u00fev\u00ed hvernig kyn einstaklings \u00fer\u00f3ast annars vegar, og hvernig kynin eru skilgreind hins vegar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Heimildir:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2022 Why biological sex matters (*New Statesman*)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2022 Dawkins says JK Rowling is being \u201ebullied\u201c (*Christian Post*)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2022 Dawkins accused of transphobia (*The College Fix*)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2022 Dawkins vs. Rose on the sex binary (*Why Evolution Is True*)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00e9r l\u00fdkur tilv\u00edsun \u00ed Dawkins. H\u00f6ldum \u00fe\u00e1 \u00e1fram me\u00f0 \u00fer\u00e1\u00f0inn \u00e1 undan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1 bak vi\u00f0 helstu tilraunir til a\u00f0 endurhanna veruleikann me\u00f0 f\u00f6lskum fr\u00e6\u00f0um eru kenningar sem ekki eru alveg n\u00fdjar af n\u00e1linni, a.m.k. ekki \u00fe\u00e6r helstu sem h\u00e9r ver\u00f0a nefndar:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-marxismi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-komm\u00fanismi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-s\u00f3s\u00edalismi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-feminismi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-w\u00f3kismi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00ed\u00f0ustu ismarnir fimm sem taldir eru upp, eru allir kv\u00e6mi e\u00f0a afleggjarar af \u00feeim fyrsta. \u00cd \u00feeim \u00f6llum er hugmyndafr\u00e6\u00f0i sem vill kollvarpa \u00feeim grunni sem lag\u00f0ur var a\u00f0 Vesturl\u00f6ndum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g hef \u00edtreka\u00f0 vitna\u00f0 \u00ed n\u00fdl\u00e1tinn heimspeking og gu\u00f0leysingja sem sag\u00f0i Vesturl\u00f6nd eiga \u00f6ll s\u00edn g\u00e6\u00f0i a\u00f0 \u00feakka \u00feeim grunni sem er a\u00f0 finna \u00ed Bibl\u00edunni \u00ed hugt\u00f6kunum tveimur, r\u00e9ttl\u00e6ti og k\u00e6rleika. Habermas vissi \u00feetta og h\u00e9lt \u00fev\u00ed \u00e1 lofti hvernig hugarheimur Gy\u00f0inga og framsetning \u00e1 hugtakinu r\u00e9ttl\u00e6ti hef\u00f0i m\u00f3ta\u00f0 d\u00f3mskerfi, mannskilning, mannr\u00e9ttindi og fleira og k\u00e6rleikskenning Krists gefi\u00f0 t\u00f3ninn fyrir fars\u00e6lu \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi \u00ed bo\u00f0inu um a\u00f0 elska n\u00e1ungann eins og sj\u00e1lfan sig.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fyrrnefndar \u00e1r\u00f3\u00f0ursfylkingar samt\u00edmans sem allar eiga r\u00e6tur \u00ed marxisma, fara mikinn og f\u00f3tg\u00f6nguli\u00f0ar \u00feeirra vilja brj\u00f3ta ni\u00f0ur \u00f6ll gildi, allar reglur og innlei\u00f0a taumleysi og \u00edmynda\u00f0 markalaust frelsi, sem mun a\u00f0eins lei\u00f0a f\u00f3lk \u00ed helsi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Unga kynsl\u00f3\u00f0in er a\u00f0 hluta til heila\u00fevegin \u00ed sk\u00f3lum (NB, \u00fe\u00f3 ekki algj\u00f6rlega) og teymd eins og hundur \u00ed bandi me\u00f0 \u00f3l og h\u00e1lskraga falskrar hugmyndafr\u00e6\u00f0i, sem sagan sannar a\u00f0 hefur haft \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r ey\u00f0ingu, fj\u00f6trun og frelsissviptingu millj\u00f3na manna \u00ed meir en heila \u00f6ld.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00fa sj\u00e1 fj\u00f6lmi\u00f0lar og fr\u00e9ttastofur vinstrivillunnar um a\u00f0 d\u00e6la \u00e1r\u00f3\u00f0rinum \u00fat, \u00feau sem t\u00falka fr\u00e9ttirnar, velja sj\u00f3narhorn og taka s\u00e9r st\u00f6\u00f0u me\u00f0 vitfirringunni alla daga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f6rumst hugmyndafr\u00e6\u00f0i og framsetningu allra sl\u00edkra villinga!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heimur, hamingja, hugmyndafr\u00e6\u00f0i, hamfarir Laugardaginn 17. okt\u00f3ber s.l. r\u00e6ddi \u00e9g vi\u00f0 d\u00f3ttur m\u00edna sem b\u00fdr \u00e1 meginlandi Evr\u00f3pu \u00ed mynds\u00edma. H\u00fan var \u00fe\u00e1 \u00ed sambandi vi\u00f0 d\u00f3ttur s\u00edna sem er vi\u00f0 n\u00e1m \u00ed annarri borg \u00fe.e. \u00ed Frakklandi. \u00c9g tengdist \u00feeim b\u00e1\u00f0um. Mynds\u00edminn s\u00fdndi \u00e6stan m\u00fag \u00e1 g\u00f6tunni fyrir utan heimili d\u00f3tturd\u00f3ttur minnar. Viltu hlusta? [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[4,5],"tags":[],"class_list":["post-8385","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-greinar-og-hugvekjur-articles","category-heimsmalin-stjornmal-stid-og-atok"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8385"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8385\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}