{"id":8354,"date":"2026-10-21T11:08:31","date_gmt":"2026-10-21T11:08:31","guid":{"rendered":"http:\/\/ornbardur.com\/2026\/10\/21\/haettuleg-ord-obama-um-mid-austurlond\/"},"modified":"2026-10-21T11:08:31","modified_gmt":"2026-10-21T11:08:31","slug":"haettuleg-ord-obama-um-mid-austurlond","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ornbardur.com\/?p=8354","title":{"rendered":"H\u00e6ttuleg or\u00f0 Obama um Mi\u00f0-Austurl\u00f6nd"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00far Wall Street Journal<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Rangf\u00e6rslur hans \u00e1 s\u00f6gu gy\u00f0inga vir\u00f0ast vel \u00edgrunda\u00f0ar \u2013 sem gerir s\u00e1ri\u00f0 enn d\u00fdpra.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eftir<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elisha Wiesel<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"984\" height=\"654\" src=\"http:\/\/localhost:8081\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/img_1574.jpg?w=984\" class=\"wp-image-8353\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fa\u00f0ir greinarh\u00f6fundar, Eli Wiesel me\u00f0 Barak Obama<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">19. okt\u00f3ber 2026, kl. 14:10 ET &#8211; Greinin var \u00fe\u00fddd af Google Translate og \u00f6gn lagf\u00e6r\u00f0 af lesara.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Viltu hlusta? Smelltu!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/pub-c849b6aaf98340c4bec7b480b0f7ffe9.r2.dev\/2026\/10\/haettuleg-ord-obama-e.-wiesel.m4a\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd apr\u00edl 1985 st\u00f3\u00f0 fa\u00f0ir minn \u00ed Hv\u00edta h\u00fasinu til a\u00f0 taka vi\u00f0 Gullver\u00f0launum \u00feingsins (Congressional Gold Medal) \u00far hendi Ronalds Reagan \u2013 forseta sem hann bar hl\u00fdjan hug til og virti. Hann ba\u00f0 Reagan \u00fe\u00e1 um a\u00f0 h\u00e6tta vi\u00f0 fyrirhuga\u00f0a heims\u00f3kn til Bitburg, \u00fe\u00fdsks kirkjugar\u00f0s \u00fear sem li\u00f0smenn Waffen-SS-sveita Hitlers voru grafnir. \u201e\u00deessi sta\u00f0ur, herra forseti, er ekki sta\u00f0ur fyrir y\u00f0ur. Sta\u00f0ur y\u00f0ar er hj\u00e1 f\u00f3rnarl\u00f6mbum SS-sveitanna.\u201c Fa\u00f0ir minn hr\u00f3pa\u00f0i ekki. Hann dr\u00f3 ekki \u00ed efa g\u00f3\u00f0an \u00e1setning Reagans. Hann sag\u00f0i vi\u00f0 vin sinn, \u00ed heyranda hlj\u00f3\u00f0i, a\u00f0 or\u00f0 og gj\u00f6r\u00f0ir g\u00e6tu valdi\u00f0 s\u00e1rsauka og \u00fej\u00e1ningu, jafnvel \u00fe\u00f3tt sl\u00edkt v\u00e6ri ekki \u00e6tlunin.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stundum geta or\u00f0 gert meira en a\u00f0 valda s\u00e1rsauka; \u00feau geta stefnt f\u00f3lki \u00ed h\u00e6ttu. \u00cd s\u00ed\u00f0ustu viku hlaut fyrrverandi forseti, Barack Obama, hei\u00f0ursgr\u00e1\u00f0u fr\u00e1 Queen\u2019s University \u00ed Belfast \u00e1 Nor\u00f0ur-\u00cdrlandi. \u00cd r\u00e6\u00f0u sem hann h\u00e9lt \u00ed kj\u00f6lfari\u00f0 sag\u00f0i Obama um gy\u00f0inga, a\u00f0 eftir \u00fe\u00fasundir \u00e1ra af ofs\u00f3knum hef\u00f0u \u00feeir \u201eteki\u00f0 land af f\u00f3lki og gengi\u00f0 of langt. Og \u00feetta f\u00f3lk sag\u00f0i, e\u00f0lilega: \u201a\u00deetta er rangl\u00e6ti og \u00e9g vil f\u00e1 landi\u00f0 mitt aftur.\u2018\u201c<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ef vi\u00f0 berum saman talst\u00edla og ritst\u00edla, m\u00e6tti segja a\u00f0 Trump forseti tali eins og um veggjakrot v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a: h\u00e1v\u00e6rt, alls sta\u00f0ar \u00e1berandi, og oft m\u00e1la\u00f0 yfir \u00e1\u00f0ur en morgnar. Obama talar hins vegar eins og texti \u00ed kennslub\u00f3k. Setningar hans eru vitna\u00f0ar \u00ed kennslustofum, nota\u00f0ar \u00ed ritger\u00f0um og var\u00f0veittar \u00ed forsetasafni. Millj\u00f3nir manna l\u00edta \u00e1 or\u00f0 hans sem vel \u00edgrunda\u00f0 mat. \u00deess vegna berast \u00feau v\u00ed\u00f0a og valda dj\u00fapum s\u00e1rum. \u00deegar ma\u00f0ur, sem almennt er vanda\u00f0ur \u00ed or\u00f0avali, l\u00e6tur \u00f3g\u00e6tilega setningu falla, er h\u00fan ekki skilin sem \u00f3g\u00e6tileg.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00edtum \u00e1 or\u00f0i\u00f0 \u201egengi\u00f0 of langt\u201c (e. *excessive*). Var \u00fea\u00f0 a\u00f0 ganga of langt af h\u00e1lfu gy\u00f0inga a\u00f0 kaupa land \u2013 \u00e1 sanngj\u00f6rnu e\u00f0a oft uppsprengdu ver\u00f0i \u2013 af landeigendum \u00ed Beir\u00fat og Damaskus sem bjuggu ekki \u00e1 sv\u00e6\u00f0unum sj\u00e1lfir og voru fegnir a\u00f0 losna vi\u00f0 m\u00fdrlendi \u00fear sem malar\u00eda herja\u00f0i? Var \u00fea\u00f0 \u00f3sanngjarnt a\u00f0 gy\u00f0ingar \u00ed Hebron \u2013 samf\u00e9lag sem haf\u00f0i be\u00f0i\u00f0 \u00fear b\u00e6nir s\u00ednar um aldir \u2013 v\u00e6ru myrtir af \u00e6stum m\u00fag \u00e1ri\u00f0 1929; n\u00e6rri 20 \u00e1rum \u00e1\u00f0ur en til var\u00f0 gy\u00f0ingar\u00edki, hern\u00e1ms\u00e1stand e\u00f0a bygg\u00f0ir \u00e1 Vesturbakkanum sem h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 kenna um? Var \u00fea\u00f0 \u00f3sanngjarnt af gy\u00f0ingum a\u00f0 sam\u00feykkja skiptingar\u00e1\u00e6tlun Sameinu\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0anna \u00e1ri\u00f0 1947, \u00feegar \u00feeir st\u00f3\u00f0u frammi fyrir yfirvofandi innr\u00e1s fimm herja \u00e1ri\u00f0 1948? E\u00f0a a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a fri\u00f0 \u00ed Camp David \u00e1ri\u00f0 2000, og aftur \u00e1ri\u00f0 2008? E\u00f0a a\u00f0 kalla alla hermenn og landnema heim fr\u00e1 Gaza \u00e1ri\u00f0 2005?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er \u00fea\u00f0 \u00f3sanngjarnt a\u00f0 vilja lifa \u00ed fri\u00f0i?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og hvernig l\u00edtur \u00fea\u00f0 \u00fat, \u00feegar f\u00f3lk krefst lands s\u00edns til baka \u2013 og sagt er a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u201eskiljanlegt\u201c? A\u00f0 skilja kvartanir Palest\u00ednumanna er ekki \u00fea\u00f0 sama og a\u00f0 afsaka Hamas, og Obama veit hver munurinn er. En or\u00f0 hafa aflei\u00f0ingar. \u00deegar Indlandi var skipt \u00e1ri\u00f0 1947 \u00feurftu meira en 10 millj\u00f3nir manna \u2013 hind\u00faar, m\u00faslimar og s\u00edkar \u2013 a\u00f0 yfirgefa heimili s\u00edn. Enginn bandar\u00edskur forseti myndi segja vi\u00f0 mannfj\u00f6lda a\u00f0 barnab\u00f6rn \u00feeirra sem hr\u00f6ktust \u00e1 brott vildu \u201eskiljanlega\u201c f\u00e1 heimilin s\u00edn aftur; \u00fev\u00ed allir vita hvert sl\u00edkt tal lei\u00f0ir. Vi\u00f0 s\u00e1um hvert \u00fea\u00f0 lei\u00f0ir \u00feann 7. okt\u00f3ber 2023. Lei\u00f0togar Hamas hafa s\u00ed\u00f0an heiti\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 endurtaka leikinn, aftur og aftur, \u00fear til \u00cdsrael er horfi\u00f0 af yfirbor\u00f0i jar\u00f0ar. \u00dea\u00f0 er ekki h\u00e6gt \u2013 og \u00e6tti ekki a\u00f0 vera h\u00e6gt \u2013 a\u00f0 s\u00fdna sl\u00edkum metna\u00f0i nokkurn skilning.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fdpri vandinn liggur \u00ed sj\u00e1lfri fr\u00e1s\u00f6gninni. \u00cd \u00fatg\u00e1fu Obama voru gy\u00f0ingar k\u00faga\u00f0ir \u00ed Evr\u00f3pu, en \u00feegar \u00feeir komu anna\u00f0 t\u00f3ku \u00feeir of miki\u00f0 til s\u00edn. Saga gy\u00f0inga \u00ed landinu er \u00feurrku\u00f0 \u00fat. Fa\u00f0ir minn dr\u00f3 sk\u00fdr m\u00f6rk \u00feegar hann skrifa\u00f0i \u00ed New York Times \u00e1ri\u00f0 2001: \u201eA\u00f0 semja um landsv\u00e6\u00f0i kann, vi\u00f0 vissar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur, a\u00f0 vera nau\u00f0synlegt&#8230; en a\u00f0 semja um s\u00f6guna er \u00f3m\u00f6gulegt.\u201c \u00deessi m\u00f6rk f\u00f3r Obama yfir \u00ed Belfast.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00edmasetning umm\u00e6la hans skiptir m\u00e1li. \u00cd \u00feessari viku mun hann koma fram \u00e1 fundi \u00ed Detroit til stu\u00f0nings Abdul El-Sayed, frambj\u00f3\u00f0anda Dem\u00f3krataflokksins til \u00f6ldungadeildar Bandar\u00edkja\u00feings fyrir Michigan-r\u00edki. El-Sayed hefur saka\u00f0 \u00cdsrael um \u201e\u00fej\u00f3\u00f0armor\u00f0\u201c og \u201ea\u00f0skilna\u00f0arstefnu\u201c (apartheid), kalla\u00f0 r\u00edki\u00f0 \u201ebl\u00f3\u00f0\u00feyrst\u201c og \u201egl\u00e6par\u00edki\u201c (rogue state), og \u00feegar hann var spur\u00f0ur \u00ferisvar sinnum \u00e1 CNN hvort \u00cdsrael \u00e6tti r\u00e9tt \u00e1 tilvist, neita\u00f0i hann a\u00f0 svara j\u00e1tandi. Obama er frj\u00e1lst a\u00f0 sty\u00f0ja hvern \u00feann sem hann k\u00fds \u00ed kosningabar\u00e1ttunni. En \u00feegar hann \u2013 s\u00e1 sem n\u00fdtur mests trausts innan Dem\u00f3krataflokksins \u2013 fer me\u00f0 rangt m\u00e1l um s\u00f6gu gy\u00f0inga og st\u00edgur s\u00ed\u00f0an \u00e1 svi\u00f0 me\u00f0 El-Sayed, er ekki a\u00f0 undra \u00fe\u00f3tt bandar\u00edskir gy\u00f0ingar t\u00falki \u00feetta sem \u00e1kve\u00f0in skilabo\u00f0. Kannski eru \u00fea\u00f0 ekki \u00feau skilabo\u00f0 sem hann \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 senda. En \u00fea\u00f0 er einmitt kjarninn var\u00f0andi or\u00f0aval.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obama-forsetami\u00f0st\u00f6\u00f0in (Obama Presidential Center) var opnu\u00f0 \u00ed Chicago \u00ed j\u00fan\u00ed \u00e1 \u00feessu \u00e1ri og salur mi\u00f0st\u00f6\u00f0varinnar ber nafn f\u00f6\u00f0ur m\u00edns. \u00deegar tilkynnt var um nafngiftina sag\u00f0i \u00e9g a\u00f0 fa\u00f0ir minn b\u00e6ri mikla vir\u00f0ingu fyrir Obama, en hef\u00f0i engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur ekki hika\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0 vera \u00f3samm\u00e1la honum \u2013 eins og ger\u00f0ist \u00ed tengslum vi\u00f0 samninginn vi\u00f0 \u00cdran. Eftir a\u00f0 fa\u00f0ir minn hl\u00fdddi \u00e1 r\u00e6\u00f0u fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra \u00cdsraels \u00e1 bandar\u00edska \u00feinginu \u00e1ri\u00f0 2015, \u00fear sem hann l\u00fdsti andst\u00f6\u00f0u sinni vi\u00f0 samninginn, hringdi forsetinn aldrei aftur \u00ed hann. \u00deetta gerir \u00e1kv\u00f6r\u00f0un Obama-stofnunarinnar (Obama Foundation) um a\u00f0 hei\u00f0ra hann enn \u00fe\u00fd\u00f0ingarmeiri. Eins og \u00e9g sag\u00f0i \u00fe\u00e1, sendir \u00fea\u00f0 sterk skilabo\u00f0 a\u00f0 \u00feetta r\u00fdmi skuli n\u00fdtt til umr\u00e6\u00f0u um mikilv\u00e6g m\u00e1l l\u00ed\u00f0andi stundar, \u201e\u00f3h\u00e1\u00f0 \u00fev\u00ed hversu mj\u00f6g sj\u00f3narmi\u00f0 okkar kunna a\u00f0 \u00f6gra e\u00f0a s\u00e6ra hvert anna\u00f0 og reyna \u00e1 vin\u00e1ttu okkar.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En salurinn sem ber nafn Elie Wiesel \u00e1 einnig a\u00f0 vera vi\u00f0v\u00f6run. L\u00edf f\u00f6\u00f0ur m\u00edns var vitnisbur\u00f0ur um hva\u00f0a \u00e1hrif or\u00f0 geta haft. Sagan er full af r\u00e6\u00f0um, fyrirlestrum, lei\u00f0ururum og kennslub\u00f3kum sem hafa breytt n\u00e1gr\u00f6nnum \u00ed innr\u00e1sara\u00f0ila og mor\u00f0um \u00ed r\u00e9ttl\u00e6ti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obama \u00e1 ekki heima me\u00f0 \u00feeim sem telja afkomu Gy\u00f0inga vera umfram \u00fea\u00f0 sem e\u00f0lilegt er. Hann \u00e1 heima hj\u00e1 hinum myrtu \u00ed Hebron og \u00feeim sem f\u00e9llu \u00feann 7. okt\u00f3ber, og hj\u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0 sem hefur, allt fr\u00e1 \u00e1rinu 1947, be\u00f0i\u00f0 eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 einhver hinum megin vi\u00f0 bor\u00f0i\u00f0 h\u00e6tti a\u00f0 velja hatri\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g vona a\u00f0 Obama endursko\u00f0i or\u00f0 s\u00edn og dragi \u00feau til baka. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri verkna\u00f0ur sem h\u00e6f\u00f0i vin\u00e1ttu hans vi\u00f0 f\u00f6\u00f0ur minn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiesel er forma\u00f0ur Elie Wiesel-stofnunarinnar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00far Wall Street Journal Rangf\u00e6rslur hans \u00e1 s\u00f6gu gy\u00f0inga vir\u00f0ast vel \u00edgrunda\u00f0ar \u2013 sem gerir s\u00e1ri\u00f0 enn d\u00fdpra. Eftir Elisha Wiesel 19. okt\u00f3ber 2026, kl. 14:10 ET &#8211; Greinin var \u00fe\u00fddd af Google Translate og \u00f6gn lagf\u00e6r\u00f0 af lesara. Viltu hlusta? Smelltu! \u00cd apr\u00edl 1985 st\u00f3\u00f0 fa\u00f0ir minn \u00ed Hv\u00edta h\u00fasinu til a\u00f0 taka vi\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[4,5],"tags":[],"class_list":["post-8354","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-greinar-og-hugvekjur-articles","category-heimsmalin-stjornmal-stid-og-atok"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8354"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8354\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}