{"id":7313,"date":"2026-02-23T17:00:39","date_gmt":"2026-02-23T17:00:39","guid":{"rendered":"http:\/\/ornbardur.com\/2026\/02\/23\/hvernig-fljotid-nil-getur-fraett-okkur-um-heilsu-a-svidi-efnaskipta-nu-a-timum\/"},"modified":"2026-02-23T17:00:39","modified_gmt":"2026-02-23T17:00:39","slug":"hvernig-fljotid-nil-getur-fraett-okkur-um-heilsu-a-svidi-efnaskipta-nu-a-timum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ornbardur.com\/?p=7313","title":{"rendered":"Hvernig flj\u00f3ti\u00f0 N\u00edl getur fr\u00e6tt okkur um heilsu \u00e1 svi\u00f0i efnaskipta n\u00fa \u00e1 t\u00edmum"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Grein eftir bandar\u00edska l\u00e6kninn, Dr. David Perlmutter<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6rn B\u00e1r\u00f0ur J\u00f3nsson, lei\u00f0r\u00e9tti og lagf\u00e6r\u00f0i \u00fe\u00fd\u00f0ingu Google Translate og hefur lesi\u00f0 greinar \u00e1 vefnum, hluta\u00f0 \u00e1 fyrirlestra og lesi\u00f0 eina af b\u00f3kum hans. Dr. Perlmutter hefur margt a\u00f0 segja um matar\u00e6\u00f0i og heilsu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Viltu hlusta? Tekur t\u00e6par 8 m\u00edn\u00fatur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/pub-c849b6aaf98340c4bec7b480b0f7ffe9.r2.dev\/2026\/02\/fljotid-nil-og-efnaskiptasjukdomar-1.m4a\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"631\" height=\"351\" src=\"http:\/\/localhost:8081\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/img_0770.jpg?w=631\" alt=\"\" class=\"wp-image-7308\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Vi\u00f0 N\u00edlarflj\u00f3t<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g skrifa \u00feessa bloggf\u00e6rslu \u00e1 me\u00f0an \u00e9g sigli su\u00f0ur (upp \u00e1 vi\u00f0) N\u00edlarflj\u00f3t og horfi \u00e1 strandlengjuna l\u00ed\u00f0a hj\u00e1 \u00ed h\u00e6gum, fornum takti. \u00dea\u00f0 er \u00f3m\u00f6gulegt a\u00f0 vera h\u00e9r og finna ekki fyrir \u00feunga s\u00f6gunnar. \u00deetta flj\u00f3t hefur haldi\u00f0 mannl\u00edfinu uppi \u00ed \u00fe\u00fasundir \u00e1ra. L\u00f6ngu fyrir n\u00fat\u00edma l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0i, l\u00f6ngu fyrir i\u00f0na\u00f0arlandb\u00fana\u00f0, l\u00f6ngu \u00e1\u00f0ur en or\u00f0in \u201elangvinnir sj\u00fakd\u00f3mar\u201c komust inn \u00ed or\u00f0afor\u00f0a okkar, n\u00e6r\u00f0i N\u00edl si\u00f0menninguna. \u00c1rleg fl\u00f3\u00f0 flj\u00f3tsins v\u00f6kvu\u00f0u jar\u00f0veginn. Vatni\u00f0 n\u00e6r\u00f0i uppskeruna. Fiskurinn f\u00e6ddi fj\u00f6lskyldurnar. Heilir menningarheimar risu og bl\u00f3mstru\u00f0u vegna \u00feess a\u00f0 flj\u00f3ti\u00f0 ger\u00f0i l\u00edfi\u00f0 m\u00f6gulegt.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deegar vi\u00f0 f\u00f6rum fram hj\u00e1 litlum \u00feorpum s\u00e9 \u00e9g menn vei\u00f0a \u00e1 hef\u00f0bundinn h\u00e1tt, standandi \u00ed \u00fer\u00f6ngum tr\u00e9b\u00e1tum, kastandi netum eins og forfe\u00f0ur \u00feeirra ger\u00f0u fyrir m\u00f6rgum \u00f6ldum. \u00dea\u00f0 er eitthva\u00f0 jar\u00f0bundi\u00f0 vi\u00f0 \u00feessa samfellu. H\u00fan endurspeglar samband vi\u00f0 n\u00e1tt\u00faruna sem eitt sinn skilgreindi l\u00edf mannkyns: taktu \u00fea\u00f0 sem \u00fe\u00fa \u00fearft, lif\u00f0u \u00ed takti vi\u00f0 landi\u00f0 og vatni\u00f0, virtu m\u00f6rkin.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"http:\/\/localhost:8081\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/img_0771.jpg?w=1024\" alt=\"\" class=\"wp-image-7309\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Sykur er unninn \u00fat sykurreyr \u00ed \u00feessum reyksp\u00faandi verksmi\u00f0jum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00edfi\u00f0 me\u00f0fram flj\u00f3tsbakkanum \u00ed dag er mj\u00f6g \u00f3l\u00edkt \u00fev\u00ed sem \u00e1\u00f0ur var. V\u00ed\u00f0\u00e1ttumikil sv\u00e6\u00f0i af sykurreyr gn\u00e6fa yfir landslaginu. Akur eftir akur. Sykurreyr, uppskera sem hefur \u00ed raun ekkert n\u00e6ringargildi umfram kalor\u00eduinnihald sitt, stendur n\u00fa \u00fear sem fj\u00f6lbreytt matv\u00e6lar\u00e6ktun var \u00e1\u00f0ur stundu\u00f0. Hann er ekki r\u00e6kta\u00f0ur til a\u00f0 n\u00e6ra, heldur til a\u00f0 vera unninn, f\u00ednp\u00fassa\u00f0ur og fluttur \u00fat. Kaldh\u00e6\u00f0nin er sl\u00e1andi. Sama flj\u00f3ti\u00f0 sem \u00e1\u00f0ur h\u00e9lt uppi jafnv\u00e6gi, heiln\u00e6mu matar\u00e6\u00f0i, sty\u00f0ur n\u00fa vi\u00f0 einr\u00e6ktun efnis sem kyndir undir sumum af \u00fatbreiddustu heilsufarskreppum samt\u00edmans.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deegar vi\u00f0 siglum me\u00f0fram str\u00f6ndinni s\u00e9 \u00e9g einnig vinnslust\u00f6\u00f0varnar. Reykh\u00e1far sem losa f\u00ednar agnir \u00fat \u00ed lofti\u00f0. Einmitt \u00feessar PM 2,5 agnir, \u00f6rsm\u00e1ar og n\u00f3gu litlar til a\u00f0 komast dj\u00fapt inn \u00ed lungun og \u00fat \u00ed bl\u00f3\u00f0r\u00e1sina sem \u00e9g hef veri\u00f0 a\u00f0 skrifa um. \u00deessar agnir eru tengdar aukinni h\u00e6ttu \u00e1 heilabl\u00f3\u00f0falli, hjartasj\u00fakd\u00f3mum, vitsmunalegri hnignun og \u00f6ndunarf\u00e6rasj\u00fakd\u00f3mum. F\u00f3lki\u00f0 sem b\u00fdr vi\u00f0 \u00e1na andar \u00feessu lofti daglega a\u00f0 s\u00e9r. Flj\u00f3ti\u00f0 sem \u00e1\u00f0ur t\u00e1kna\u00f0i l\u00edfs\u00fer\u00f3tt er n\u00fa umkringt uppsprettum sem \u00f3gna efnaskiptum og valda b\u00f3lgum \u00ed f\u00f3lki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sykur er ekkert gamanm\u00e1l. Sykurr\u00edkt matar\u00e6\u00f0i tengist beint ins\u00fal\u00ednvi\u00f0n\u00e1mi, sykurs\u00fdki af tegund 2, offitu, fitusj\u00fakd\u00f3mum \u00ed lifur, hjarta- og \u00e6\u00f0asj\u00fakd\u00f3mum og aukinni h\u00e6ttu \u00e1 heilabl\u00f3\u00f0falli. \u00c1 heimsv\u00edsu eru \u00feetta ekki nein aukaatri\u00f0i. \u00deetta eru r\u00edkjandi drifkraftar sj\u00fakd\u00f3ma og d\u00e1nart\u00ed\u00f0ni. Vi\u00f0 st\u00f6ndum frammi fyrir faraldri efnaskiptavandam\u00e1la \u00ed n\u00e1nast \u00f6llum heims\u00e1lfum. Og h\u00e9r, me\u00f0fram einni s\u00f6gulegustu og l\u00edfsnau\u00f0synlegustu vatnalei\u00f0 jar\u00f0ar, sj\u00e1um vi\u00f0 innvi\u00f0i sem sty\u00f0ja vi\u00f0 framlei\u00f0slu \u00e1 v\u00f6ru sem stu\u00f0lar verulega a\u00f0 \u00feessari \u00f3heilla\u00fer\u00f3un.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1 sama t\u00edma eykur mengun af v\u00f6ldum agna fr\u00e1 vinnslust\u00f6\u00f0vum vandam\u00e1li\u00f0. \u00datsetning fyrir PM 2,5 eykur kerfisbundna b\u00f3lgu, sker\u00f0ir \u00e6\u00f0aheilsu og hefur veri\u00f0 tengd taugahr\u00f6rnunarsj\u00fakd\u00f3mum og skertri vitsmunalegri getu. Vi\u00f0 skiljum n\u00fa a\u00f0 f\u00edn agnmengun ertir ekki a\u00f0eins lungun; h\u00fan hefur \u00e1hrif \u00e1 heilann. H\u00fan fl\u00fdtir fyrir ferlum sem liggja a\u00f0 baki Alzheimerssj\u00fakd\u00f3mi og heilabl\u00f3\u00f0falli. H\u00fan magnar oxunar\u00e1lag. H\u00fan breytir \u00f3n\u00e6misstarfsemi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deannig a\u00f0 \u00e9g spyr mig: hva\u00f0 hefur gerst \u00e1 svo tilt\u00f6lulega stuttum t\u00edma? \u00cd \u00e1r\u00fe\u00fasundir hafa vatnsf\u00f6ll eins og N\u00edl stutt sj\u00e1lfb\u00e6r kerfi sem eru \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 l\u00edfe\u00f0lisfr\u00e6\u00f0i mannsins. \u00c1 s\u00ed\u00f0ustu \u00f6ld, \u00ed raun bara s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugum, h\u00f6fum vi\u00f0 f\u00e6rst \u00ed \u00e1tt a\u00f0 st\u00f3rvirkum i\u00f0na\u00f0i einr\u00e6ktar, framlei\u00f0slu \u00e1 ofurunnnum matv\u00e6lum og umhverfis\u00e1hrifum sem grafa undan \u00feeirri heilsu sem eitt sinn stafa\u00f0i fr\u00e1 \u00feessu landsv\u00e6\u00f0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deetta sn\u00fdst ekki bara um eitt flj\u00f3t e\u00f0a uppskeru. \u00deetta endurspeglar v\u00ed\u00f0t\u00e6ka umbreytingu \u00ed hnattr\u00e6nni heilsu. Vi\u00f0 h\u00f6fum f\u00e6rst fr\u00e1 hef\u00f0bundnum smitsj\u00fakd\u00f3mum yfir \u00ed langvinna, l\u00edfsst\u00edlstengda sj\u00fakd\u00f3ma. Vi\u00f0 h\u00f6fum n\u00e1\u00f0 a\u00f0 skapa gn\u00e6g\u00f0, en gl\u00edmum vi\u00f0 sj\u00fakd\u00f3ma sem orsakast af of miklu frambo\u00f0i af neysluv\u00f6rum og v\u00e1hrifum af \u00feeirra v\u00f6ldum. N\u00edl streymir enn fram, r\u00e9tt eins og h\u00fan hefur alltaf gert. Sj\u00f3menn kasta enn netum s\u00ednum. En samhengi\u00f0 hefur breyst.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deegar \u00e9g stend \u00e1 \u00feilfarinu og horfi \u00e1 s\u00f3lina setjast yfir \u00feetta forna flj\u00f3t, ver\u00f0 \u00e9g fyrir \u00e1hrifum af b\u00e6\u00f0i samfellu og r\u00f6skun. N\u00edl minnir okkur \u00e1 a\u00f0 l\u00edfi\u00f0 er h\u00e1\u00f0 hreinu vatni, frj\u00f3s\u00f6mum jar\u00f0vegi og jafnv\u00e6gi. Reykh\u00e1far og sykurakrar minna okkur \u00e1 hversu hratt \u00feetta jafnv\u00e6gi getur breyst. Spurningin sem blasir vi\u00f0 okkur er hvort vi\u00f0 getum samr\u00e6mt kerfi okkar, matv\u00e6li, landb\u00fana\u00f0 og i\u00f0na\u00f0, a\u00f0 \u00feeirri l\u00edffr\u00e6\u00f0i sem h\u00e9lt uppi heilsu manna \u00ed \u00fe\u00fasundir \u00e1ra. Flj\u00f3ti\u00f0 hefur haldi\u00f0 \u00fat. Spurningin er hvort vi\u00f0 munum l\u00e6ra af visku \u00feess.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Heimild: https:\/\/drperlmutter.com\/nile-reveals-modern-metabolic-health\/<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"916\" height=\"900\" src=\"http:\/\/localhost:8081\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/img_0772.jpg?w=916\" alt=\"\" class=\"wp-image-7310\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dr. Perlmutter<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Grein eftir bandar\u00edska l\u00e6kninn, Dr. David Perlmutter \u00d6rn B\u00e1r\u00f0ur J\u00f3nsson, lei\u00f0r\u00e9tti og lagf\u00e6r\u00f0i \u00fe\u00fd\u00f0ingu Google Translate og hefur lesi\u00f0 greinar \u00e1 vefnum, hluta\u00f0 \u00e1 fyrirlestra og lesi\u00f0 eina af b\u00f3kum hans. Dr. Perlmutter hefur margt a\u00f0 segja um matar\u00e6\u00f0i og heilsu. Viltu hlusta? Tekur t\u00e6par 8 m\u00edn\u00fatur. \u00c9g skrifa \u00feessa bloggf\u00e6rslu \u00e1 me\u00f0an \u00e9g sigli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-7313","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-greinar-og-hugvekjur-articles"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7313"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7313\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}