{"id":5965,"date":"2025-02-05T15:56:20","date_gmt":"2025-02-05T15:56:20","guid":{"rendered":"http:\/\/ornbardur.com\/2025\/02\/05\/ad-lesa-bibliuna-og-njalu\/"},"modified":"2025-02-05T15:56:20","modified_gmt":"2025-02-05T15:56:20","slug":"ad-lesa-bibliuna-og-njalu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ornbardur.com\/?p=5965","title":{"rendered":"A\u00f0 lesa Bibl\u00eduna eins og Nj\u00e1lu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00deankar eftir \u00d6rn B\u00e1r\u00f0 J\u00f3nsson sem les.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1365\" height=\"909\" src=\"http:\/\/localhost:8081\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/img_3528-2-1.jpg?w=1024\" alt=\"\" class=\"wp-image-5963\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dea\u00f0 henti \u00feau Frosta og Finnlaugu,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">a\u00f0 fundu \u00e1 Netinu d\u00f3msaugu,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">     og helling \u00feau l\u00e1su<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">     heila Bibl\u00edu&#8217; \u00e1n p\u00e1su,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">en hef\u00f0u \u00feurft Jes\u00fa-gl\u00f6gg gleraugu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/pub-c849b6aaf98340c4bec7b480b0f7ffe9.r2.dev\/2025\/02\/ad-lesa-bibliuna-og-njalu.m4a\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1 R\u00daV birtist \u00e1hugavert vi\u00f0tal vi\u00f0 tvo unga menn sem s\u00e6kja kirkju og lesa Bibl\u00eduna og gera s\u00e9r gl\u00f6gga grein fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 margt \u00ed \u00feeirri b\u00f3k stangast \u00e1 vi\u00f0 t\u00ed\u00f0arandann. \u00deeir tj\u00e1\u00f0u sig \u00e1n allra \u00f6fga e\u00f0a ford\u00f3ma. Sj\u00e1 ne\u00f0anm\u00e1ls.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Au\u00f0vita\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 lesa Bibl\u00eduna og misskilja allt \u00ed henni, teygja og toga \u00fat \u00ed hi\u00f0 \u00f3endanlega, eins og umr\u00e6\u00f0a \u00e1 Netinu gefur oft til kynna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Togstreita og t\u00falkunarvandi hefur \u00e6t\u00ed\u00f0 veri\u00f0 til sta\u00f0ar og ver\u00f0ur \u00e1fram. Hi\u00f0 r\u00e9tta og sanna \u00fearf lesandinn a\u00f0 finna me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 greina hismi\u00f0 fr\u00e1 kjarnanum (t.d. Matt 3.12).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bibl\u00edan er nefnilega \u00e1 margan h\u00e1tt eins og Nj\u00e1la. \u00cd b\u00e1\u00f0um ritum finnast s\u00f6gulegir textar og l\u00edka sk\u00e1lda\u00f0ir, um mannlegt samf\u00e9lag, \u00e1st og hatur, una\u00f0 og \u00f3gn, elskusemi og \u00f3r\u00e9tt, hrylling og hefndir og hva\u00f0 eina.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cd sumum eldfornum textum Bibl\u00edunnar sem ur\u00f0u til me\u00f0al hir\u00f0ingja sem lif\u00f0u \u00ed ey\u00f0im\u00f6rkum Mi\u00f0-Austurlanda finnast \u00f3tr\u00faleg spakm\u00e6li um fagurt mannl\u00edf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dea\u00f0 \u00fearf ekki 300 fermetra einb\u00fdli, d\u00f6nsk ver\u00f0launah\u00fasg\u00f6gn, s\u00e9rhanna\u00f0a l\u00fdsingu og Teslu fyrir utan, til a\u00f0 hugsa fagurt og r\u00e9tt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tjaldi\u00f0, tungl og s\u00f3l n\u00e6g\u00f0u hir\u00f0ingjum &#8211; og lofti\u00f0 \u00f3menga\u00f0!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1 elstu t\u00edmum sem Gamla testamenti\u00f0 greinir fr\u00e1 voru ekki til mi\u00f0st\u00fdr\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9l\u00f6g eins og vi\u00f0 \u00feekkjum, ekkert \u00feing, engin r\u00edkisstj\u00f3rn, ekkert l\u00f6gregluvald, ekkert yfirvald nema s\u00e1 sem f\u00f3r fyrir \u00e6ttflokki s\u00ednum. H\u00f3par voru margir og reglur um samskipti ur\u00f0u til \u00e1 l\u00f6ngum t\u00edma, sem var\u00f0a karla og konur, systkini, \u00e6ttmenni og a\u00f0ra. Halda \u00feurfti utan um h\u00f3pinn og g\u00e6ta margs \u00ed mannlegum samskiptum og tilhleypingum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g les \u00cdslendingas\u00f6gurnar sem s\u00f6gulegar b\u00f3kmenntir og kalla \u00fe\u00e6r &#8220;sannar sk\u00e1lds\u00f6gur&#8221;,  \u00fev\u00ed \u00fe\u00e6r t\u00falka veruleikann \u00e1 sk\u00e1ldlegan h\u00e1tt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 skiljum ekki veruleikann nema me\u00f0 sk\u00e1ldskap og listum. Bibl\u00edan er \u00ed senn sk\u00e1ld- og listaverk. \u00cd henni er veruleikinn t\u00falka\u00f0ur og sumar s\u00f6gurnar eru hreinir demantar eins og t.d. sagan um Adam og Evu \u00ed Parad\u00eds.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u00f0eins n\u00e1nar um \u00fe\u00e1 s\u00f6gu, sem er eins og m\u00e1lverk skapa\u00f0 me\u00f0 or\u00f0um og svo vel gert a\u00f0 ma\u00f0ur s\u00e9r b\u00f3kstaflega liti og lauf, f\u00f3lk og fi\u00f0rildi. Allt fullkomi\u00f0!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En svo kemur skyndilega, \u00far einhverju \u00f3r\u00e6\u00f0u, myrku dj\u00fapi, skepna sem \u00e6t\u00ed\u00f0 vekur ugg og \u00f3tta me\u00f0 f\u00f3lki, li\u00f0ug skepna me\u00f0 klofna tungu, talandi h\u00f6ggormur, hv\u00edslandi og t\u00e6landi. \u00deau vissu a\u00f0 \u00feau m\u00e1ttu neyta allra \u00e1vaxta listigar\u00f0sins af \u00f6llun trj\u00e1num &#8211; nema einu!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En freistingar eru erfi\u00f0ar og \u00fea\u00f0 vissi t\u00e6landi tunga h\u00f6ggormsins og hann lag\u00f0i fyrir \u00feau eina spurningu, mun l\u00famskari &#8211; og \u00f6rlagar\u00edkari &#8211; en nokkru sinni hefur heyrst \u00ed fl\u00f3knustu g\u00e1tum &#8211; Gettu betur &#8211; \u00fe\u00e1tta allra landa og \u00ed allri mannkynss\u00f6gunni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og \u00feau f\u00e9llu \u00ed gildruna!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hvorki var kvikmyndav\u00e9l n\u00e9 hlj\u00f3\u00f0nemi \u00e1 sta\u00f0num &#8211; og NB! &#8211; engir \u00e1horfendur!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sagan er nefnilega <em>fiksj\u00f3n<\/em>, tilb\u00fain mynd af tilvistargl\u00edmu. H\u00fan er sprottin \u00far s\u00e1larl\u00edfi h\u00f6fundar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00edklega var \u00feetta snjalla sk\u00e1ld karlkyns. \u00c9g \u00edmynda m\u00e9r a\u00f0 hann og konan hafi \u00e1tt \u00ed erjum, b\u00f6rnin veri\u00f0 \u00f3\u00feekk, br\u00e6\u00f0ur \u00ed deilum, systur afundnar og grannarnir geiflandi sig og grettandi \u00ed t\u00edma og \u00f3t\u00edma. Og enginn bar til a\u00f0 fl\u00fdja til \u00ed fa\u00f0m Bakkusar og f\u00e1 s\u00e9r einn kaldan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og h\u00f6fundurinn spyr: Hvernig stendur \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 ver\u00f6ldin er eins og svikin vara, keypt \u00e1 Netinu og ekki h\u00e6gt a\u00f0 skila?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deessi saga er um tilvist okkar og samskipti sem ganga ekki upp, s\u00e1larfl\u00e6kjur og si\u00f0blindu og allt \u00fea\u00f0 sem fer \u00farskei\u00f0is. Af hverju <em>fokkast<\/em> allt upp hj\u00e1 m\u00e9r? spur\u00f0i h\u00f6fundur kannski me\u00f0 einhverju \u00f3prenth\u00e6fu hebresku enskuslettul\u00edki &#8211; og er Bibl\u00edan n\u00fa engin pemp\u00eda \u00feegar kemur a\u00f0 m\u00e1lfari.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Geta m\u00e1 \u00feess a\u00f0 \u00ed Eden voru engin epli. Jonagold voru ekki komin \u00e1 marka\u00f0inn. \u00cd textanum er bara nefndur \u00e1v\u00f6xtur. Epli\u00f0 er s\u00ed\u00f0ari t\u00edma innskot r\u00f3mant\u00edskra m\u00e1lara.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deessi saga er t\u00e1knsaga, t\u00falkunarlykill a\u00f0 mannl\u00edfinu. H\u00fan segir allt um okkur og er \u00fear af lei\u00f0andi eil\u00edf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0 l\u00e6rum margt af g\u00f3\u00f0um s\u00f6gum \u00ed Bibl\u00edunni &#8211; og Nj\u00e1lu l\u00edka, en \u00ed hvorugri b\u00f3kanna er \u00fe\u00f3 allt til eftirbreytni. Nei, \u00f6\u00f0ru n\u00e6r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dj\u00f6fulskapur \u00ed hebreskum textum e\u00f0a \u00edslenskum, er ekki til eftirbeytni, heldur a\u00f0eins til uppl\u00fdsingar, sem st\u00edlbrag\u00f0 og til a\u00f0 for\u00f0ast. Um lei\u00f0 eru \u00feessi rit full af s\u00e6tri visku og minna m\u00e1 \u00e1 a\u00f0 viskan b\u00fdr l\u00edka \u00ed lj\u00f3tleikanum, l\u00e6rd\u00f3m m\u00e1 draga af drasli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bibl\u00edan er b\u00f3kasafn (bibliotek) og b\u00e6kur hennar ur\u00f0u til \u00e1 l\u00f6ngum t\u00edma og eru 66 auk svonefndra Ap\u00f3kr\u00fdfurita sem eru n\u00fa aftur me\u00f0 \u00ed n\u00fdjustu \u00fatg\u00e1fum \u00edslenskum. Sj\u00e1 tengil ne\u00f0anm\u00e1ls.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En \u00ed b\u00f3kinni er gullinn t\u00falkunarlykill. Hann er f\u00f3lginn \u00ed \u00feeirri pers\u00f3nu sem umskapa\u00f0 hefur heim okkar til betri vegar me\u00f0 l\u00f6gm\u00e1li e\u00f0a <em>lei\u00f0s\u00f6gn<\/em> k\u00e6rleikans.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vestr\u00e6n \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9l\u00f6g hafa \u00feegi\u00f0 \u00f6ll s\u00edn gildi \u00far huga \u00feeirrar pers\u00f3nu sem m\u00f3ta\u00f0 hefur heiminn meir en nokkur \u00f6nnur. \u00de\u00fa veist hva\u00f0 hann heitir. Hann heitir Jes\u00fas &#8211; og Nota Bene, me\u00f0 essi \u00ed nefnifalli og beygist \u00e1 okkar \u00e1stk\u00e6ra, ylh\u00fdra: Jes\u00fas &#8211; Jes\u00fa &#8211; Jes\u00fa &#8211; Jes\u00fa. Einfalt og t\u00e6rt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bibl\u00edan og Nj\u00e1la.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00deessar tv\u00e6r b\u00e6kur sem h\u00e9r hafa veri\u00f0 nefndar \u00fearf a\u00f0 lesa me\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00ed huga a\u00f0 b\u00e1\u00f0ar geyma s\u00f6gur af syndugu f\u00f3lki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Byrjar hann n\u00fa me\u00f0 syndina, einu sinni enn, sag\u00f0i kerlingin um prestinn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">J\u00e1, \u00fea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 \u00fatsk\u00fdra syndina. \u00cd N\u00fdja testamentinu (NT) er or\u00f0i\u00f0 <em>hamartia <\/em>nota\u00f0 um \u00fea\u00f0 sem \u00e1 \u00edslensku heitir <em>synd<\/em>, sem merkir <em>geigun<\/em>, a\u00f0 missa marks, hitta ekki skotsk\u00edfuna, brenna af \u00ed v\u00edtaspyrnu, keyra \u00fat af, sl\u00e6sa og h\u00fakka \u00ed golfi, missa p\u00fatt, fara \u00e1 svig vi\u00f0 hi\u00f0 r\u00e9tta o.s.frv. Syndinni m\u00e1 einnig l\u00edkja vi\u00f0 brotal\u00f6m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fyrsti b\u00edllinn sem \u00e9g eigna\u00f0ist var syndugur. Hlaup var \u00ed st\u00fdri og \u00fev\u00ed leita\u00f0i hann \u00e6t\u00ed\u00f0 \u00fat af veginum svo \u00e9g var\u00f0 a\u00f0 gera mitt \u00fdtrast til a\u00f0 halda honum \u00e1 r\u00e9ttum vegi &#8211; og \u00fea\u00f0 t\u00f3kst!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Seinna var\u00f0 m\u00e9r lj\u00f3st \u00ed gegnum Bibl\u00eduna a\u00f0 \u00ed m\u00e9r er sami vandi, sama geigunin sem veldur \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e9r h\u00e6ttir til a\u00f0 fara \u00fat af Veginum!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og aftur a\u00f0 lestri Bibl\u00edunnar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hana \u00fearf \u00e6t\u00ed\u00f0 a\u00f0 lesa me\u00f0 augum Krists, me\u00f0 Jes\u00fa-gleraugum. Vi\u00f0 \u00feurfum a\u00f0 flokka textana \u00fat fr\u00e1 k\u00e6rleiksbo\u00f0skap hans sem kennir okkur a\u00f0 elska allt f\u00f3lk hverrar tr\u00faar sem \u00fea\u00f0 er, kynhneig\u00f0ar, sj\u00e1lfskilnings e\u00f0a afst\u00f6\u00f0u til l\u00edfsins. Kristur hj\u00e1lpar okkur a\u00f0 greina hismi\u00f0 fr\u00e1 kjarnanum \u00ed l\u00edfinu, \u00ed Bibl\u00edunni, Nj\u00e1lu, \u00e1 Netinu og alls sta\u00f0ar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En vi\u00f0 \u00feurfum samt ekki a\u00f0 vera samm\u00e1la \u00f6llum sko\u00f0unum annarra. Enda er sl\u00edkt \u00f3gerlegt og er efni \u00ed annan pistil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Parad\u00eds er horfin, en vi\u00f0 erum samt \u00e1 lei\u00f0inni \u00feanga\u00f0, svo magna\u00f0 og m\u00f3tsagnakennt sem \u00fea\u00f0 er n\u00fa \u00feetta l\u00edf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f3\u00f0ar stundir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8212;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vinur minn og kollega JR las yfir og taldi atkv\u00e6\u00f0in \u00ed uppkasti m\u00ednu a\u00f0 limrunni og laga\u00f0i. Hafi hann \u00fe\u00f6kk fyrir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cdtarefni:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00f0tal R\u00daV vi\u00f0 tvo unglinga sem s\u00e6kja kirkju:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/innlent\/2025-02-02-thad-er-kul-ad-maeta-i-messu-434842]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00edsindavefurinn: Um Bibl\u00eduna:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=5922]<br \/><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Merkileg grein um j\u00e1yr\u00f0i hj\u00f3na og hvernig \u00feau eru rakin til Adams og Evu og \u00fear me\u00f0 l\u00f6gvarinn r\u00e9ttur f\u00f3lks almennt til a\u00f0 verja sig:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[https:\/\/www.hf.uio.no\/iakh\/english\/research\/news-and-events\/news\/2021\/adam-blaming-eve-in-the-garden-of-eden]<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2000\" height=\"1718\" src=\"http:\/\/localhost:8081\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/img_3529-2-1.jpg?w=1024\" alt=\"\" class=\"wp-image-5964\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deankar eftir \u00d6rn B\u00e1r\u00f0 J\u00f3nsson sem les. \u00dea\u00f0 henti \u00feau Frosta og Finnlaugu, a\u00f0 fundu \u00e1 Netinu d\u00f3msaugu, og helling \u00feau l\u00e1su heila Bibl\u00edu&#8217; \u00e1n p\u00e1su, en hef\u00f0u \u00feurft Jes\u00fa-gl\u00f6gg gleraugu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[4],"tags":[19,99,100,157,168,175,243,246,333,483,484,636,640,668],"class_list":["post-5965","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-greinar-og-hugvekjur-articles","tag-adam","tag-biblian","tag-bibliuna","tag-eden","tag-epli","tag-eva","tag-gud","tag-gudfraedi","tag-jesus","tag-njala","tag-njalu","tag-tilvist","tag-tru","tag-vantru"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5965"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5965\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}