{"id":1014,"date":"2013-12-30T23:20:48","date_gmt":"2013-12-30T23:20:48","guid":{"rendered":"http:\/\/ornbardur.com\/?p=1014"},"modified":"2013-12-30T23:20:48","modified_gmt":"2013-12-30T23:20:48","slug":"af-illa-laerdum-og-lygnum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ornbardur.com\/?p=1014","title":{"rendered":"Af illa l\u00e6r\u00f0um og lygnum"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/localhost:8081\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/addaun-hirdanna-e-rubens.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-1015\" src=\"http:\/\/localhost:8081\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/addaun-hirdanna-e-rubens.jpg\" alt=\"addaun hirdanna e rubens\" width=\"198\" height=\"255\" \/><\/a>\u00d6rn B\u00e1r\u00f0ur J\u00f3nsson<\/p>\n<p><b>Af illa l\u00e6r\u00f0um og lygnum<\/b><\/p>\n<p><i>Vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 prests vi\u00f0 tv\u00edbirtri grein Illuga J\u00f6kulssonar um lj\u00fagandi presta landsins<\/i><\/p>\n<p><em>(Mynd: A\u00f0d\u00e1un hir\u00f0anna eftir Rubens)\u00a0<\/em><\/p>\n<p>\u201e<strong>En<\/strong> \u00fea\u00f0 bar til um \u00feessar mundir a\u00f0 bo\u00f0 kom fr\u00e1\u201c Illuga J\u00f6kulssyni um a\u00f0 sproksetja skyldi alla presta landsins e\u00f0a \u201e\u00fev\u00ed sem n\u00e6st\u201c fyrir a\u00f0 lj\u00faga bl\u00e1kalt, standandi \u00e1b\u00fa\u00f0armiklir \u00ed st\u00f3lnum me\u00f0 bursta\u00f0ar tennur og bullandi yfir bl\u00e1saklausum l\u00fd\u00f0num sem hlustar \u00f3gagnr\u00fdninn \u00ed \u201esparif\u00f6tun[u]m me\u00f0 h\u00e1ri\u00f0 greitt\u201c. \u00cd or\u00f0unum og \u00e1 milli l\u00ednanna liggur fnykur af ford\u00f3mum. H\u00f6fundur vir\u00f0ist ekki \u00feola \u00feetta li\u00f0, prestinn f\u00edna og f\u00f3lki\u00f0, sem hlustar \u00e1 hann. Fyrirlitningin sk\u00edn \u00far or\u00f0um hans. Hvernig \u00e1 a\u00f0 skilgeina svona sko\u00f0anir \u00e1 heilli st\u00e9tt manna? Og hva\u00f0 me\u00f0 afst\u00f6\u00f0u h\u00f6fundar til almennings?<\/p>\n<p><!--more-->\u00deetta var \u00f6nnur sproksetning Illuga og var ger\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2013 e. Krist \u00fe\u00e1 er Frams\u00f3kn og \u00cdhald r\u00e9\u00f0u r\u00edkjum \u00e1 \u00cdslandi eftir a\u00f0 fyrrnefndi flokkurinn haf\u00f0i keypt \u00edslensku \u00fej\u00f3\u00f0ina til a\u00f0 kj\u00f3sa sig me\u00f0 lofor\u00f0i um a\u00f0 borga seinna. Fyrri sproksetningin var ger\u00f0 me\u00f0 n\u00e1kv\u00e6mlega s\u00f6mu or\u00f0um, geri \u00e9g r\u00e1\u00f0 fyrir, \u00ed valdat\u00ed\u00f0 \u00cdhalds og Frams\u00f3knar \u00e1ri\u00f0 2007 e. Krist \u00feegar menn gr\u00e6ddu um daga og grillu\u00f0u \u00e1 s\u00ed\u00f0kv\u00f6ldum. Fyrsta birting var \u00e1 s\u00ed\u00f0um \u00cdsafoldar. \u00cd \u00feetta sinn eru or\u00f0in birt \u00e1 vefs\u00ed\u00f0u tr\u00faarh\u00f3ps nokkurs sem er haldinn sv\u00e6snu ofn\u00e6mi vegna \u00e1hrifa kristni \u00ed landinu og kallar sig Vantr\u00fa. F\u00e9lagarnir \u00ed \u00feeim flokki tr\u00faa sem sagt einhverju en ekki \u00f6llu, vantreysta tr\u00faarkenningum, en eru samt, nafninu samkv\u00e6mt, ekki \u00e1 m\u00f3ti allri tr\u00fa. \u00deeir vilja greinilega fara varlega \u00ed sakirnar og vera vantr\u00faa\u00f0ir en or\u00f0i\u00f0 <i>van<\/i> \u00ed \u00edslenskri or\u00f0ab\u00f3k er skilgreint svo: <i>of l\u00edti\u00f0, \u00fdmist of e\u00f0a van, \u00fdmist of miki\u00f0 e\u00f0a of l\u00edti\u00f0.<\/i><\/p>\n<p>F\u00e9lagarnir \u00ed Vantr\u00fa og Illugi &#8211; sem kann einnig a\u00f0 tilheyra f\u00e9laginu? &#8211; \u00e9g veit \u00fea\u00f0 ekki &#8211; eiga \u00fea\u00f0 sameiginlegt a\u00f0 vera hallir undir b\u00f3kstafstr\u00fa. \u00deeir eru <i>f\u00fandamental<\/i> sem kemur fram \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feeir heimta a\u00f0 allir gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ingar og prestar hugsi \u00e1 s\u00f6mu n\u00f3tum og \u00feeir \u00fe.e.a.s. taki Bibl\u00eduna b\u00f3kstaflega \u00ed \u00f6llum greinum. J\u00f3lasagan er \u00fear me\u00f0 talin og vei \u00feeim prestum sem ekki t\u00falka hana b\u00f3kstaflega \u00fev\u00ed \u00feeir komast \u00fear me\u00f0 \u00fat \u00far menginu \u201elj\u00fagandi prestar\u201c og fylla \u00fe\u00e1 \u00feann flokk sem Illugi undanskilur \u00ed upphafi greinar sinnar, l\u00edklega til a\u00f0 fr\u00edja sig mei\u00f0yr\u00f0am\u00e1li, er hann segir a\u00f0 \u201e\u00fev\u00ed sem n\u00e6st allir prestar\u201c \u00a0lj\u00fagi \u00e1 j\u00f3lum.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var og. H\u00e9r er h\u00e1tt reitt til h\u00f6ggs hj\u00e1 sproksetjaranum sem getur stundum veri\u00f0 skemmtilega or\u00f0heppinn \u00ed bloggf\u00e6rslum s\u00ednu enda hinn \u00e1g\u00e6tasti sj\u00farnalisti sem setur gjarnan fram fr\u00e6\u00f0slu vi\u00f0 al\u00fe\u00fd\u00f0uskap kokka\u00f0a upp \u00far hinum og \u00feessum heimildum. Hann hefur margt um meintar vitleysur \u00ed j\u00f3lagu\u00f0spjallinu a\u00f0 segja sem hann hefur hugsanlega s\u00f3tt s\u00e9r \u00ed G\u00fagelhafi\u00f0 mikla og\/e\u00f0a rit um bibl\u00edufr\u00e6\u00f0in sem vi\u00f0 prestar \u00feekkjum vel.<\/p>\n<p><b>Hven\u00e6r segir ma\u00f0ur satt?<\/b><\/p>\n<p>N\u00fa veit Illugi v\u00e6ntanlega eins og \u00e9g a\u00f0 enginn texti sem rita\u00f0ur er segir allan sannleikann. Engin fr\u00e9tt \u00ed dagbla\u00f0i segir sannleikann a\u00f0 fullu, engin fr\u00e9tt \u00ed \u00fatvarpi segir allt og jafnvel sj\u00f3nvarpi\u00f0 getur ekki tj\u00e1\u00f0 allan veruleikann. Allt sem sagt er, er rita\u00f0, hlj\u00f3\u00f0rita\u00f0 e\u00f0a mynda\u00f0 af \u00e1kve\u00f0num sj\u00f3narh\u00f3li. \u00deess vegna er \u00fatiloka\u00f0 a\u00f0 segja sannleikanna, a\u00f0 segja allt. J\u00f3lasagan er sama e\u00f0lis. \u00d6ll tj\u00e1ning mannsins er brotakennd og takm\u00f6rku\u00f0. J\u00f3lasagan er skv. \u00feessu \u201elygasaga\u201c eins og allar fr\u00e9ttir dagbla\u00f0a, \u00fatvarps og sj\u00f3nvarps. Engin var myndav\u00e9lin e\u00f0a hlj\u00f3\u00f0neminn \u00feegar Jes\u00fas f\u00e6ddist og enginn var bla\u00f0ama\u00f0urinn me\u00f0 penna og skrifblokk, hva\u00f0 \u00fe\u00e1 bloggari me\u00f0 fart\u00f6lvu.<\/p>\n<p>Hvernig \u00e1 prestur t.a.m. a\u00f0 tala \u00fat fr\u00e1 j\u00f3lagu\u00f0spjallinu? \u00c6tti hann a\u00f0 byrja hverja pr\u00e9dikum me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 segja: \u00deessi saga er n\u00fa ekki alveg samkv\u00e6m sannleikanum en \u00e9g \u00e6tla n\u00fa samt a\u00f0 nota hana sem grunn a\u00f0 pr\u00e9dikun minni? \u00c6ttu bla\u00f0agreinar og fr\u00e9ttir einnig a\u00f0 hefjast me\u00f0 \u00feessum fyrirvara: \u00deessi fr\u00e9tt er uppspuni \u00fev\u00ed h\u00fan segir ekki allan sannleikann og myndin me\u00f0 fr\u00e9ttinni er \u00f3s\u00f6nn \u00fev\u00ed h\u00fan s\u00fdnir bara eitt sj\u00f3narhorn? \u00c6tti hver fr\u00e9ttat\u00edmi \u00ed sj\u00f3nvarpi a\u00f0 hefjast me\u00f0 \u00feessum fyrirvara: Ekkert sem h\u00e9r ver\u00f0u sagt e\u00f0a s\u00fdnt er algj\u00f6rlega sannleikanum samkv\u00e6mt?<\/p>\n<p>J\u00f3lasagan er einfaldlega flutt \u00e1 j\u00f3lum og svo leggur prestur \u00fat af henni og r\u00e6\u00f0ir um bo\u00f0skap Krists og erindi hans vi\u00f0 f\u00f3lk \u00e1 \u00f6llum \u00f6ldum.<\/p>\n<p>Ef \u00e9g l\u00e6si s\u00f6guna af Rau\u00f0hettu fyrir b\u00f6rn \u00fe\u00e1 l\u00e6si \u00e9g bara s\u00f6guna og tala\u00f0i \u00fat fr\u00e1 henni. \u00c9g \u00fearf ekki a\u00f0 vera me\u00f0 neina yfirl\u00fdsingar um hvort sagan s\u00e9 ekta e\u00f0a ekki. Sagan lifir sem sl\u00edk.<\/p>\n<p><b>L\u00f3\u00f0r\u00e9tt og l\u00e1r\u00e9tt<\/b><\/p>\n<p>J\u00f3lasagan er helgis\u00f6gn og sem sl\u00edk er h\u00fan t\u00e1kn um eitthva\u00f0 sem h\u00f6fundi \u00feykir skipta miklu m\u00e1li, nefnilega a\u00f0 Jes\u00fas Kristur hafi veri\u00f0 einst\u00f6k manneskja, svo einst\u00f6k a\u00f0 telja megi gu\u00f0lega veru. F\u00e6\u00f0ingarfr\u00e1s\u00f6gur af konungum og keisurum eru til fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00ed forn\u00f6ld sem l\u00edkjast j\u00f3las\u00f6gunni. \u00deannig ritu\u00f0u menn for\u00f0um og gera jafnvel enn. \u00dear me\u00f0 er ekki sanna\u00f0 a\u00f0 sl\u00edkar s\u00f6gur s\u00e9u lygas\u00f6gur nema \u00fe\u00e1 \u00ed \u00feeim skilningi sem \u00e9g sta\u00f0h\u00e6fi h\u00e9r a\u00f0 framan a\u00f0 allar s\u00f6gur s\u00e9u lygas\u00f6gur. \u00cd flestum s\u00f6gum leynist sannleikskjarni. En \u00fea\u00f0 sem greinir j\u00f3las\u00f6guna fr\u00e1 \u00f6\u00f0rum f\u00e6\u00f0ingars\u00f6gum af k\u00f3ngum er a\u00f0 h\u00fan hefur enn hlutverki a\u00f0 gegna, \u201eh\u00fan l\u00edknar, bo\u00f0ar, kennir og au\u00f0gar anda \u00feeirra sem hafa augu til a\u00f0 sj\u00e1 bo\u00f0skapinn.\u201c \u00deannig or\u00f0a\u00f0i vinur minn sko\u00f0un s\u00edna \u00e1 helgis\u00f6gu j\u00f3lanna.<\/p>\n<p>J\u00f3lasagan er t\u00e1knsaga sem hefur \u00ed s\u00e9r l\u00f3\u00f0r\u00e9ttan og l\u00e1r\u00e9ttan \u00e1s. L\u00e1r\u00e9tti \u00e1sinn v\u00edsar til jar\u00f0l\u00edfsins, \u00fear me\u00f0 til hir\u00f0anna, sem eru t\u00e1kn fyrir al\u00fe\u00fd\u00f0u manna, f\u00e1t\u00e6kir menn sem vinna \u00f3merkilegustu st\u00f6rfin \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu. Mar\u00eda og J\u00f3sef eru l\u00edka al\u00fe\u00fd\u00f0uf\u00f3lk og barni\u00f0 er \u00f3sk\u00f6p venjulegt barn en \u00fe\u00f3 f\u00e6tt undir heillastj\u00f6rnu segir sagan. \u00dear me\u00f0 kemur hin l\u00f3\u00f0r\u00e9tta v\u00eddd inn \u00ed s\u00f6guna. H\u00e9rveran horfir til handanverunnar. \u00c1 \u00f6llum \u00f6ldum hefur veri\u00f0 til s\u00fa vitund a\u00f0 l\u00edf\u00f0 s\u00e9 st\u00e6rra en \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 augum blasir \u00ed hvunndeginum. V\u00edddir tilverunnar eru l\u00edklega fleiri en \u00fe\u00e6r sem vi\u00f0 skynjum sem takmarka\u00f0ar mennverur. Galdur s\u00f6gunnar liggur m.a. \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 fagna\u00f0arerindi\u00f0 er ekki kynnt \u00ed beinni \u00fatsendingu til allra \u00ed ver\u00f6ldinni heldur eru hir\u00f0ar valdir til a\u00f0 heyra \u00fea\u00f0 \u00ed fyrsta sinn, menn sem voru svo l\u00e1gt settir a\u00f0 \u00feeir voru ekki taldir vitnisb\u00e6rir. \u00cd \u00fev\u00ed liggur m\u00f3ts\u00f6gnin og \u00fear me\u00f0 snilldin.<\/p>\n<p><b>Englar \u00fat um allt<\/b><\/p>\n<p>Og svo eru \u00fea\u00f0 englarnir. Illuga vir\u00f0ist vera s\u00e9rstaklega \u00ed n\u00f6p vi\u00f0 \u00fe\u00e1 og spaugar me\u00f0 f\u00e1visku presta \u00ed \u00feeim efnum. \u00cd m\u00ednum huga eru englar ekki b\u00fastnar verur \u00ed l\u00edki berrassa\u00f0ra barna me\u00f0 v\u00e6ngi heldur <i>f\u00fanksj\u00f3nir<\/i> \u00ed mannheimum. A\u00f0rir kunna a\u00f0 hafa um \u00fe\u00e1 a\u00f0rar skilgreiningar en \u00e9g hef \u00feessa. M.\u00f6.o. \u00fe\u00e1 eru englar <i>hlutverk<\/i> sem menn detta inn \u00ed, oftast \u00f3me\u00f0vita\u00f0. Englar eru til \u00ed fj\u00f6lm\u00f6rgum fr\u00e1s\u00f6gnum fornaldar sem st\u00edlbrag\u00f0 og \u00fe\u00e1 um eitthva\u00f0 sem er upphafi\u00f0 og h\u00e1t\u00ed\u00f0legt. Flest h\u00f6fum vi\u00f0 v\u00e6ntanlega or\u00f0i\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 hj\u00e1lp hefur borist okkur \u00e1 \u00f6gurstundu eins og h\u00fan hafi dotti\u00f0 ni\u00f0ur af himnum. Manneskja var\u00f0 \u00e1 vegi okkar sem kom eins og himnasending og var\u00f0 til hj\u00e1lpar \u00e1 tilteknum sta\u00f0 og stund. Illugi hefur l\u00edklega sj\u00e1lfur dotti\u00f0 inn \u00ed sl\u00edkt hlutverk og or\u00f0i\u00f0 \u00f3afvitandi einhverjum til blessunar e\u00f0a g\u00f3\u00f0s. Illugi hefur \u00e1n efa einhvern t\u00edmann veri\u00f0 engill eitt andartak og \u00fe\u00e1 l\u00edklega \u00e1n \u00feess a\u00f0 vita af \u00fev\u00ed.<\/p>\n<p>Englarnir \u00ed j\u00f3lagu\u00f0spjallinu eru \u00fear og gegna undursamlegu hlutverki \u00ed helgis\u00f6gunni. \u00dearf \u00e9g a\u00f0 tilkynna s\u00f6fnu\u00f0inum \u00ed hvert sinn sem \u00e9g les j\u00f3lagu\u00f0spjalli\u00f0 hver afsta\u00f0a m\u00edn er til engla og hvort \u00feeir s\u00e9u til e\u00f0a ekki? M\u00e1 sagan ekki lifa s\u00ednu l\u00edfi? \u00deurfa menn a\u00f0 koma eins og \u00f6fgamenn \u00e1 eiturb\u00edl til a\u00f0 \u00fa\u00f0a yfir aldingar\u00f0inn og skemma \u00fear me\u00f0 l\u00edfr\u00edki s\u00f6gunnar? Dau\u00f0hreinsu\u00f0 ver\u00f6ld er ekki eftirs\u00f3knarver\u00f0. Safar\u00edkar s\u00f6gur og fullar af t\u00e1knum, m\u00f3ts\u00f6gnum, \u00f3tr\u00falegheitum og fur\u00f0um \u00feykja m\u00e9r skemmtilegar, mun eftirs\u00f3knarver\u00f0ari en excel-skj\u00f6l me\u00f0 talnarunum og \u00feurrum sta\u00f0reyndum.<\/p>\n<p>J\u00f3lasagan er helgis\u00f6gn og h\u00fan er d\u00e1samleg sem sl\u00edk og \u00fea\u00f0 er hr\u00edfandi a\u00f0 lifa sig inn \u00ed hana og draga af henni l\u00e6rd\u00f3m \u00e1r eftir \u00e1r. H\u00fan er m\u00e9r og m\u00f6rgum \u00f6\u00f0rum uppspretta fegur\u00f0ar og gle\u00f0i \u00ed einfaldleika s\u00ednum &#8211; l\u00edka \u00feessu f\u00f3lki \u00ed \u201esparif\u00f6tun[u]m me\u00f0 h\u00e1ri\u00f0 greitt\u201c.<\/p>\n<p>J\u00f3lasagan er s\u00f6nn \u00ed \u00feeim skilningi a\u00f0 h\u00fan birtir vitnisbur\u00f0 frumkristninnar um a\u00f0 Jes\u00fas hafi veri\u00f0 ma\u00f0ur g\u00e6ddur \u00f3venjulegum h\u00e6fileikum og visku og \u00fev\u00ed hlj\u00f3ti hann a\u00f0 hafa f\u00e6\u00f0st me\u00f0 konunglegum h\u00e6tti og f\u00e6\u00f0ingu hans \u00fev\u00ed ger\u00f0 skil eins og k\u00f3ngi s\u00e6mir.<\/p>\n<p><b>T\u00edminn og sagan<\/b><\/p>\n<p>Hva\u00f0 var\u00f0ar valdsherra sem nefndir eru til s\u00f6gunnar kann a\u00f0 vera a\u00f0 L\u00fakasi hafi skriplast \u00e1 sk\u00f6tu en \u00fea\u00f0 skiptir ekki \u00f6llu me\u00f0 nokkur \u00e1r til e\u00f0a fr\u00e1 fremur en gerist \u00e1 \u00edkonamyndum \u00ed Austurkirkjunni \u00fear sem P\u00e1ll postuli situr vi\u00f0 kv\u00f6ldm\u00e1lt\u00ed\u00f0arbor\u00f0i\u00f0 me\u00f0 Jes\u00fa og l\u00e6risveinum hans enda \u00fe\u00f3tt P\u00e1ll hafi komi\u00f0 til s\u00f6gunnar l\u00f6ngu s\u00ed\u00f0ar sem bo\u00f0beri hinna g\u00f3\u00f0u t\u00ed\u00f0inda um Krist, \u00ed reynd m\u00f6rgum \u00e1rum eftir krossfestingu Jes\u00fa. \u00cdkonamyndin er jafns\u00f6nn sem sl\u00edk enda ekki fr\u00e9ttalj\u00f3smynd af kv\u00f6ldm\u00e1lt\u00ed\u00f0inni. Og jafnvel lj\u00f3smynd segir ekki heldur sannleikann allan.<\/p>\n<p>Jes\u00fas \u00e1 a\u00f0 hafa f\u00e6\u00f0st \u00e1ri\u00f0 0 e\u00f0a 25. desember fyrir \u00e1ri\u00f0 1 skv. \u00fatreikningum munks \u00e1 6. \u00f6ld, Dionysiusar Exiguus, sem var l\u00e6r\u00f0ur mj\u00f6g og margt til lista lagt. Hann fann upp \u00fea\u00f0 sem kalla\u00f0 er Anno Domini, Drottins\u00e1ri\u00f0, sem er nota\u00f0 b\u00e6\u00f0i \u00ed hinu j\u00fal\u00edanska t\u00edmatali og \u00a0gregor\u00edanska til a\u00f0 marka t\u00f6lu \u00e1ra fr\u00e1 f\u00e6\u00f0ingu Krists. Dionysius var fr\u00e1 Sk\u00fd\u00fe\u00edu en l\u00f6ngum kenndur vi\u00f0 R\u00f3m. Hann \u00fatbj\u00f3 reiknit\u00f6flur til a\u00f0 s\u00fdna dagsetningar p\u00e1skanna \u00ed fort\u00ed\u00f0 og framt\u00ed\u00f0 en p\u00e1skarnir eru \u201ehr\u00e6ranleg h\u00e1t\u00ed\u00f0\u201c e\u00f0a \u201emoveable feast\u201c en \u00fea\u00f0 or\u00f0asamband \u00fe\u00fdddi Laxness \u00ed b\u00f3kartitli b\u00f3kar eftir Hemingway og kalla\u00f0i: \u201eVeisla \u00ed far\u00e1ngrinum\u201c. \u00de\u00fdddi Laxness vitlaust e\u00f0a ber titillinn sk\u00e1ldbrag\u00f0i og snilld h\u00f6fundar vitni? E\u00f0a var hann kannski bara a\u00f0 lj\u00faga?<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 var svo p\u00f3lskur sagnfr\u00e6\u00f0ingur sem setti fram hvorki fleiri n\u00e9 f\u00e6rri en 1605 tesur um t\u00edmatali\u00f0. Hann h\u00e9t Laurentius Suslyga (1570-1640) og var fyrstur me\u00f0 \u00fe\u00e1 tilg\u00e1tu a\u00f0 Kristur hef\u00f0i \u00ed raun f\u00e6\u00f0st \u00e1ri\u00f0 4 fyrir Krist. Hann dr\u00f3 \u00feessa \u00e1lyktun af t\u00edma Her\u00f3desar mikla, sonar hans Filippusar fj\u00f3r\u00f0ungsstj\u00f3ra og d\u00f3ttur \u00c1g\u00fastusar, J\u00fal\u00edu.<\/p>\n<p>J\u00f3hannes Kepler \u00e1 17. \u00f6ld las verk Suslyga og komst a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 Kristur hef\u00f0i f\u00e6\u00f0st \u00e1 t\u00edma Her\u00f3desar mikla sem nefndur er \u00ed hinni meintu lygas\u00f6gu L\u00fakasar (2.1-18). Kepler setti dau\u00f0adag Her\u00f3desar \u00e1ri\u00f0 4 f. Krist. Hann bygg\u00f0i \u00feetta \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 J\u00f3sefus sagnaritari Gy\u00f0inga setti \u00fea\u00f0 fram \u00ed ritum s\u00ednum a\u00f0 tunglmyrkvi hef\u00f0i \u00e1tt s\u00e9r sta\u00f0 sk\u00f6mmu fyrir andl\u00e1t Her\u00f3desar.<\/p>\n<p>John Pratt hj\u00e1 International Planetarium Society lag\u00f0i til 29. desember \u00e1ri\u00f0 1 f. Krist en \u00fe\u00e1 var\u00f0 annar s\u00f3lmyrkvi en skv. J\u00f3sefusi d\u00f3 Her\u00f3des \u00e1ri\u00f0 4 e\u00f0a 3 f. Krist.<\/p>\n<p>Jes\u00fas Kristur f\u00e6ddist \u00fev\u00ed l\u00edklega \u00e1ri\u00f0 4 f. Krist og jafnvel \u00e1ri\u00f0 3 og enn a\u00f0rir telja a\u00f0 hann hafi f\u00e6\u00f0st \u00e1 bilinu 3-6 f. Krist. \u00deessar t\u00edmatalslei\u00f0r\u00e9ttingar hagga hvorki tr\u00fa minni n\u00e9 valda \u00a0svefnleysi.<\/p>\n<p><strong>Jes\u00fas var s\u00f6guleg pers\u00f3na<\/strong><\/p>\n<p>Heimildir eru til um \u00feennan \u00f3venjulega mann, Jes\u00fa fr\u00e1 Nasaret, \u00ed \u00f6\u00f0rum ritum en kristnum fr\u00e1 1. og 2. \u00f6ld. J\u00f3sefus sagnaritari Gy\u00f0inga nefnir hann og sama gerir Tak\u00edtus sem skr\u00e1\u00f0i heimildir fyrir R\u00f3mverja. Jes\u00fas var s\u00f6guleg pers\u00f3na hva\u00f0 sem l\u00ed\u00f0ur meintum skekkjum \u00ed fr\u00e1s\u00f6gu L\u00fakasar og Matteusar. J\u00f3hannes \u00e1 l\u00edka s\u00edna j\u00f3las\u00f6gu \u00ed 1. kafla gu\u00f0spjalls s\u00edna en hann segir hana ekki \u00ed go\u00f0s\u00f6gulegum st\u00edl heldur miklu fremur heimspekilegum. Hann talar um \u201eOr\u00f0i\u00f0\u201c sem \u00e1 frumm\u00e1linu, gr\u00edsku, er \u201elogos\u201c og merkir speki Gu\u00f0s, visku og kraft. J\u00f3hannes nefnir ekki Mar\u00edu e\u00f0a J\u00f3sef en segir a\u00f0 viska himinsins og kraftur hafi or\u00f0i\u00f0 manneskja:<\/p>\n<p>\u201eOg Or\u00f0i\u00f0 var\u00f0 hold, hann bj\u00f3 me\u00f0 oss, fullur n\u00e1\u00f0ar og sannleika og v\u00e9r s\u00e1um d\u00fdr\u00f0 hans, d\u00fdr\u00f0 sem sonurinn eini \u00e1 fr\u00e1 f\u00f6\u00f0urnum.\u201c (J\u00f3h 1.14)<\/p>\n<p>\u00deetta er enn ein \u00fatg\u00e1fan af \u201ef\u00e6\u00f0ingu\u201c Jes\u00fa sett fram me\u00f0 allt \u00f6\u00f0rum h\u00e6tti en Matteus og L\u00fakas ger\u00f0u. Og hver \u00feeirra segir n\u00fa satt? Lj\u00faga \u00feeir allir eins og Illugi vill meina a\u00f0 n\u00e6stum allir prestar geri? E\u00f0a segja \u00feeir sannleikann me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 birta brotakennda mynd af einhverju sem er svo st\u00f3rt a\u00f0 \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur ekki sagt nema me\u00f0 myndl\u00edkingum, go\u00f0s\u00f6gum e\u00f0a heimspekilegu or\u00f0f\u00e6ri?<\/p>\n<p><b><br \/>\nSitjandi s\u00f3lar<\/b><\/p>\n<p>\u00deetta er rita\u00f0 \u00ed skammdeginu milli j\u00f3la og n\u00fd\u00e1rs. S\u00f3lin er sest en h\u00fan er algj\u00f6rlega rasslaus og \u00f3sex\u00fd eins og Illugi hl\u00fdtur a\u00f0 vita\u00a0 en \u00e9g kref hann ekki um b\u00f3kstaflegan skilning \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00f3lin setjist n\u00e9 heldur \u00e1 lj\u00f3\u00f0inu:<\/p>\n<p>Blessu\u00f0 s\u00f3lin elskar allt,<\/p>\n<p>allt me\u00f0 kossi vekur.<\/p>\n<p>Elskar s\u00f3lin? Kyssir h\u00fan? Hva\u00f0a bj\u00e1ni og lygari rita\u00f0i \u00feetta bull? Var \u00fea\u00f0 einhver tr\u00faarbj\u00e1ni? Var \u00fea\u00f0 e.t.v. s\u00edlj\u00fagandi prestur? \u00d6rugglega ekki vantr\u00faard\u00fdrlingur sem fr\u00e1bi\u00f0ur s\u00e9r alla b\u00f3kstafstr\u00fa en er \u00fe\u00f3 r\u00e6kilega botnsteyptur \u00ed <em>f\u00fandamenti\u00f0<\/em>. Nei, \u00fea\u00f0 var efasemdarma\u00f0urinn Hannes Hafstein. Og anna\u00f0 sk\u00e1ld sem l\u00edka gl\u00edmdi vi\u00f0 Gu\u00f0 eins og allir g\u00f3\u00f0ir tr\u00famenn gera, Einar Benediktsson, leyf\u00f0i s\u00e9r a\u00f0 tala me\u00f0 \u00feessum \u00f3l\u00edkindum:<\/p>\n<p>\u201eHva\u00f0 bindur vorn hug vi\u00f0 heimsins glaum<\/p>\n<p>sem himnaarf skulum taka.\u201c<\/p>\n<p>A\u00f0 hugsa s\u00e9r a\u00f0ra eins \u00f3svinnu og a\u00f0 tala um handanveruna eins og h\u00fan skipti einhverju m\u00e1li og jafnvel meira m\u00e1li en h\u00e9rveran! En \u00feannig tala menn sem eru <em>ekki<\/em> b\u00f3kstafstr\u00faar eins og \u00e9g er farinn a\u00f0 halda a\u00f0 Illugi s\u00e9. \u00dea\u00f0 kemur m\u00e9r \u00e1 \u00f3vart a\u00f0 vellesinn ma\u00f0ur eins og hann gefi \u00e1 s\u00e9r \u00feann h\u00f6ggsta\u00f0 a\u00f0 hann skilji ekki hi\u00f0 sk\u00e1ldlega og \u00e6vint\u00fdralega \u00ed tilverunni. \u00c9g veit a\u00f0 hann er ekki svo skyni skroppinn en tj\u00e1ning hans \u00ed \u00feessari grein er \u00fe\u00f3 me\u00f0 \u00f3l\u00edkindum og ekki n\u00e6g\u00f0i a\u00f0 birta hana bara \u00e1ri\u00f0 2007 e. Krist heldur enn og aftur \u00e1ri\u00f0 2013 e. Krist. Ef h\u00fan hef\u00f0i bara birst \u00ed fyrra skipti\u00f0 hef\u00f0i m\u00e1tt \u00e6tla a\u00f0 h\u00fan hafi veri\u00f0 skrifu\u00f0 \u00ed augnablikspirringi en \u00feegar h\u00fan er endurbirt \u00fe\u00e1 f\u00e6r h\u00fan allt anna\u00f0 v\u00e6gi og vekur upp margar spurningar um h\u00f6fundinn og tilgang hans me\u00f0 ritun hennar.<\/p>\n<p>M\u00e1 \u00e9g \u00fe\u00e1 heldur vera au\u00f0tr\u00faa lygari, en b\u00f3kstafsvantr\u00faarma\u00f0ur, lygari skv. skilgreiningu Illuga, sem leyfir s\u00e9r a\u00f0 hr\u00edfast af himneskum hir\u00f0sveitum, forvitnum fj\u00e1rhir\u00f0um og parinu Mar\u00edu og J\u00f3sef, sem voru l\u00edklega \u00e1 r\u00f6ngum sta\u00f0 og r\u00f6ngum t\u00edma \u00feegar Jes\u00fas fr\u00e1 Nasaret f\u00e6ddist.<\/p>\n<p>Svo komu a\u00f0rar heillandi pers\u00f3nur s\u00ed\u00f0ar til s\u00f6gunnar, vitringarnir fr\u00e1 Austurl\u00f6ndum. \u00deeir eru magna\u00f0 fyrirbrig\u00f0i \u00ed s\u00f6gu kristninnar, mennirnir sem fylgdu stj\u00f6rnunni og fundu Jes\u00fabarni\u00f0 og f\u00e6r\u00f0u \u00fev\u00ed gjafir, \u201egull, reykelsi og myrru.\u201c M\u00e1 \u00e9g heldur b\u00faa vi\u00f0 \u00fe\u00e1 f\u00f6gru helgis\u00f6gu en dau\u00f0hreinsa\u00f0an m\u00e1lflutning Illuga sem n\u00fa hefur stigi\u00f0 fram og reigt sig \u00ed tv\u00edgang vi\u00f0 j\u00f6tuna og bori\u00f0 fram \u00far p\u00fassi s\u00ednu\u00a0 \u00ed b\u00e6\u00f0i skiptin bull, ergelsi og firru.<\/p>\n<p><b>Lokaor\u00f0<\/b><\/p>\n<p>\u00c9g gerir r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 Illugi uni ekki vi\u00f0 anna\u00f0 en a\u00f0 eiga s\u00ed\u00f0asta or\u00f0i\u00f0 \u00ed samskiptum sem \u00feessum og \u00fev\u00ed skal \u00fea\u00f0 \u00feegar teki\u00f0 fram a\u00f0 \u00e9g \u00e6tla ekki \u00ed neina spr\u00e6nukeppni vi\u00f0 hann og l\u00e6t h\u00e9r sta\u00f0ar numi\u00f0 og mun ekki elta \u00f3lar vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem hann kann a\u00f0 setja fram s\u00e9r til m\u00e1lsb\u00f3tar e\u00f0a til a\u00f0 sn\u00faa \u00fat \u00far or\u00f0um m\u00ednum, enda algj\u00f6r \u00f3\u00fearfi fyrir hann, \u00fev\u00ed \u00e9g er n\u00fa bara lj\u00fagandi prestur skv. hans skilgreiningu.<\/p>\n<p>Greinin hans tv\u00edbirta ver\u00f0ur kannski a\u00f0 j\u00f3lagu\u00f0spjalli Vantr\u00faar og \u00fe\u00e1 ver\u00f0ur h\u00fan e\u00f0li m\u00e1lsins samkv\u00e6mt endurtekin \u00e1r eftir \u00e1r og \u00fe\u00e1 vitaskuld \u00e1n allra sk\u00fdringa um hvort h\u00fan s\u00e9 s\u00f6nn e\u00f0a login. H\u00fan ver\u00f0ur \u00fe\u00e1 v\u00e6ntanlega bara l\u00e1tin liggja \u00ed j\u00f6tunni \u00fear sem tr\u00falausir og sj\u00e1lfskipa\u00f0ir vitringar, geta komi\u00f0 a\u00f0 og veitt henni lotningu og jafnvel ef \u00feeir svo kj\u00f3sa \u00ed \u201esparif\u00f6tun[u]m me\u00f0 h\u00e1ri\u00f0 greitt\u201c.<\/p>\n<p>Gle\u00f0ileg j\u00f3l!<\/p>\n<p>H\u00e9r er tengill \u00e1 grein Illuga:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.dv.is\/frettir\/2013\/12\/25\/illugi-prestar-ljuga-og-jolagudspjallid-er-skaldskapur\/\">http:\/\/www.dv.is\/frettir\/2013\/12\/25\/illugi-prestar-ljuga-og-jolagudspjallid-er-skaldskapur\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6rn B\u00e1r\u00f0ur J\u00f3nsson Af illa l\u00e6r\u00f0um og lygnum Vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 prests vi\u00f0 tv\u00edbirtri grein Illuga J\u00f6kulssonar um lj\u00fagandi presta landsins (Mynd: A\u00f0d\u00e1un hir\u00f0anna eftir Rubens)\u00a0 \u201eEn \u00fea\u00f0 bar til um \u00feessar mundir a\u00f0 bo\u00f0 kom fr\u00e1\u201c Illuga J\u00f6kulssyni um a\u00f0 sproksetja skyldi alla presta landsins e\u00f0a \u201e\u00fev\u00ed sem n\u00e6st\u201c fyrir a\u00f0 lj\u00faga bl\u00e1kalt, standandi \u00e1b\u00fa\u00f0armiklir \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1014","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-oflokkad-uncategorized"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1014","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1014"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1014\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1014"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1014"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ornbardur.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1014"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}