Má hefta tjáningarfrelsi, var rétt að loka á Trump?

Enurskoðuð grein að hluta til sem áður birtist í Kjarnanum 16. janúar 2021.

Tjáningarfresli ætti að vera öllum heilagt sem búa í lýðræðislegu þjóðfélagi og reyndar hvar sem er. Tjáningarfrelsið er einn af hornsteinum lýðræðisins og farsæls lífs á jörðinni.

En eru einhver mörk á því hvað fólk getur sagt á opinberum vettvangi?

Vissulega er það mjög umdeilanlegt að samfélagsmiðlarnir Twitter og Facebook hafi sett hömlur á tjáningu Trumps forseta. Sumir hafa fagnað þeirri ákvörðun meðan aðrir harma hana.

Tjáningarfrelsi felur það í sér að mér er heimilt að tjá mig um hvað sem er og með þeim hætti sem ég kýs, en ég verð jafnframt að standa og falla með því sem ég segi hverju sinni. Að hefta mann sem er í senn vinsæll og líka afar óvinsæll, kosinn nýlega af 70 milljónum Bandaríkjamanna, þó ekki nægði til sigurs, er mjög alvarleg gjörð. Nú er ég enginn aðdáandi Trumps, finnst hann fyrirlitlegur á margan hátt, en hann á þó sinn rétt til tjáningar eins og ég og þú. Tilfinningar mínar eru eitt en skoðanir og rökhusun mega þó ekki lúta valdi þeirra. Hvað munu þær milljónir manna gera á næstu vikum og mánuðum sem telja að kosningunum hafi verið stolið af Trump?

Fengi að láni af Vefnum

Hver hefur vald til að þagga niður í öðrum? Enginn hefur í raun það vald, en samt er því valdi beitt.

Lesa meira

Leitin að huglausa hagfræðingnum

Nú stendur yfir leitin að huglausa hagfræðingnum.

Stólvermir valdsins sem nú situr í fjármálaráðuneytinu vildi ekki mann í stöðu ritstjóra norræns tímarits, mann sem logar af hita og ástríðu fyrir réttlæti og sanngirni. Nei, ekki mann með áhuga eða heitar skoðanir sem brennur fyrir alþýðu þessa lands og heims, nei, ekki mann sem hefur andmælt ríkisstjórnum liðinna ára, látnum ríkisstjórnum, duglausum og án allrar döngunar þegar kemur að raunverulegu réttlæti og jöfnun lífskjara í landinu.

Nei, ekki hann! Alls ekki hann! Segir ráðherrann með roða í vöngum og velgju í hálsi. Hann sagði reyndar ekki: Ojbarasta! en kann akkúrat að hafa haft það orð í huga.

Útgerðin og allir hennar miskunnsömu samherjar (ojbarasta) veit að hún á urmul af seyðum í þessu landi, litlum bröndum, sem hún leyfir að ráða á yfirborðinu, með því að fóðra þau með gjöfum. Þessi seyði eru menn, karlar og konur, sem eru svo lítil að þau eru í raun miklu minni en lítil.

Hjálparsveitir landsins hafa ekki enn verið kallaðar út til leitar enda gerist þess ekki þörf því hug- og skoðanalausir hagfræðingar finnast í ráðnuneytum, í æðri menntastofnunum og víðar. En þeir eru í felum, þeir skýla sér á bak við skoðanaleysið og þess vegna eru þeir ekki og verða aldrei eftirsóttir fyrirlesar, hvorki í fjarlægum né nálægum löndum og enginn biður um þá í ritstjórastól virts tímarits.

Lesa meira

Grænver – grænt í gegn!

Heyrst hefur að Rio Tinto hyggist loka álverinu í Straumsvík.

Ekki græt ég álver sem hættir stafsemi.

En hvað á þá að gera við þetta stóra ver, allar byggingarnar, sem eru gríðarlegt ílát?

Ég sé fyrir mér risavaxið fyrirtæki sem sér okkur fyrir grænmeti árið um kring. Hugsið ykkur þessi stóru hús sem breyta mætti í gróðurhús með því að skipta út bárujárni og setja í staðinn gler eða plast.

Ekki vantar raforkuna til að knýja grænverið og hugsið ykkur þegar túristarnir aka inn í höfuðborgina úr Keflavík og sjá græniðjuna gróa við veginn, knúna raforku úr fallvötnum og sólarorku.

Við þekkjum það vel að tómatarnir sem framleiddir eru hér á landi með þessari orku og hreinu vatni eru bragðmeiri en nokkrir aðrir sem vaxa í útlöndum. Sama má segja um kálið, salatið og allt. Ég fæ vatn í munninn! Ummmmm!

Hættum að selja orkuna á útsölu til auðhringja sem reka eiturspúandi stóriðju og snúum okkur að uppbyggingu innlendrar græniðju, iðju sem er græn í gegn.

Myndin er fengin að láni af Internetinu

Sviðakjammar ræða stóru málin

Nú fer tískuorð sem eldur í sinu í munni íslenskra sérfræðinga innan ólíkra fræðigreina. Orðið er „sviðsmynd“.

Ég heyrði það fyrst notað á dögunum í nýju samhengi af eldfjallafræðingi í viðtali í fjölmiðli. Hann sá fyrir sér aðstæður í framtíðinni og kallaði þær sviðsmynd eða sviðsmyndir ef miklar breytingar voru í spákortum.

Líklega er um að ræða þýðingu á enska orðasambandinu „worst-case scenario“ þegar búist er við verstu hugsanlegu aðstæðum. Orðið í umræddri merkingu er því mest notað í spámannatali þegar reynt er að ráða í framtíðina. Ætli við megum ekki kalla menn, sem hvað mest spá í sviðsmyndir af þessu tagi,  áhættustjórnendur. Flott orð það sem kemst varla fyrir á venjulegu nafnspjaldi í greiðslukortastærð.

Í hádegisfréttum RÚV, 25. mars, voru fluttar miklar sviðafréttir úr Seðlabankanum. Þar töluðu sviðatungur fjálglega um hugsanlegar aðstæður í framtíðinni, sviðsmyndir. Engar aðstæður, bara sviðsmyndir.

Stjórnmálamenn hafa líka tekið orðið upp í sig á liðnum vikum og nú tala þeir hver um annan þveran eins og sviðakjammar í stuði á sjálfum þorranum. 

Hingað til hefur dugað að tala um aðstæður eða verstu hugsanlegu aðstæður og það skilja allir og hafa skilið um aldir, jafnvel algjörir sviðakjammar.

Sviðsmynd vísar, eins og orðið ber með sér, til leikhúss þar sem leikmyndahönnuðir starfa. Þeir búa til sviðsmyndir.

„Veröldin öll er leikhús“, sagði enska stórskáldið Spjararskekill. Við erum víst öll í hlutverkum á ýmsum sviðum í henni veröld þar sem við tjáum okkur um margt og sumir nú á þessum síðustu og verstu tímum eins og sviðakjammar.

Nýtt sveitarfélag, nýtt nafn

Sameining sveitarfélag leiðir oftar en ekki til að nýtt nafn er tekið upp á nýju félagi. Mér virðist umræða í tengslum við slíkar breytingar oft byggjast á misskilningi eða að sumt fólk misskilji hvað gerist við nafnabreytingu sveitarfélags. 

Nú stendur fyrir dyrum sameining sveitarfélaga á Austurlandi og komnar eru 62 tillögur að nýju nafni. En hvað merkir það að nýtt nafn verður tekið upp á nýju sveitarfélagi? 

Sveitarfélag er bara rekstrareining, fyrirtæki, sem heldur utan um fjárhag og rekstur sveitarfélags. 

Þegar sveitarfélagið Reykjanesbær var stofnað, hættu hvorki Keflavík né Njarðvík að vera til. Örnefni í landi haldast, en nýtt nafn rekstrarfélags er tekið upp. Fólk á Suðurnesjum heldur áfram að vera Keflvíkingar og Njarðvíkingar en tilheyrir nú sveitarfélaginu, fyrirtækinu, rekstrareiningunni, sem ber heitið Reykjanesbær.

Fyrir austan verða áfram til Seyðfirðingar o.s.frv., hvað svo sem nýja rekstrareiningin verður kölluð. 

Ég legg til nafnið Austurbyggð á nýja félagið.

Af hjónabandi Kristínar og Fáfnis – Dæmisaga

Kristín gekk í það heilaga árið 1907.

Fáfnir átti nánast ekkert nema brækurnar sem hann stóð í, en hún var rík af fasteignum og jörðum, hlunnindum og ítökum, vítt og breytt um landið.

Hún lagði þetta allt inn í búið en fékk auðvitað greitt fyrir útgjöld vegna rekstur heimilisins.

Fáfnir tók að sér að hafa umsýslu með eignunum en freistaðist til að braska með þær, seldi sumar jarðir kunningjum og vinum fyrir lágt verð. Lesa meira

Afmæliskveðja til Alþingis

Grein rituð í Kjarnann sunnudaginn 20. okbóber 2019 þegar 7 ár eru liðin frá því að þjóðin sagði hug sinn til nýju stjórnarskrárinnar og lýsti yfir stuðningi við helstu atriði hennar. Þjóðin bíður enn eftir efndum Alþingis.

Smelltu á krækjuna hér fyrir neðan og þú færð greinina upp í nýjum glugga: Afmæliskveðja til Alþingis

Læst í klóm varnarliðs sérhagsmunanna

Stjórnarskráin nýja er handlögð (nýyrði löggunnar) af fólki sem telur sig geta gert betur. Alþingi hefur ekki orkað að skrifa nýja í 74 ára sögu lýðveldisisns og mun ekki geta skrifað nýja. Þingið er vahæft til þess vegna hagsmunatengsla alþingismanna. Nýja stjórnarskráin hefur vakið verðkuldaða athygli fremstu fræðimanna í heimi á sviði stjórnskipunar og stjórnarskráa.

Þetta er tilraun mín til að túlka stöðuna. Þakka Halldóri teiknara á Fréttablaðinu fyrir hans karikatúr sem ég styðst við í þessari teikningu.

In this sketch I try to see what has happened to the new constitution which was written for Iceland and accepted of the people in a referendum (i.e. the 4 main points of the document). Since 2013 the document has been locked up by 4 different governments which all have proved to be against reforms because they have not been willing to let go off their special privileges or the privileges of those they feel obliged to support. See this link about the constitutional council: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Icelandic_constitutional_reform,_2010–13